Rijkswaterstaat inspecteert elke zes jaar 5700 bruggen, viaducten, sluizen en gemalen. Bij schades en gebreken worden onderdelen nu simpelweg één-op-één vervangen door traditionele, vaak niet-duurzame materialen en methoden, zoals staal en beton. Dit is niet meer van deze tijd. We hebben innovatieve, praktische oplossingen nodig die de CO2-uitstoot verlagen, hergebruik stimuleren, en primair grondstofgebruik verminderen. In deze challenge zijn we daarom op zoek naar duurzame alternatieven voor de traditionele onderhoudsmaatregelen van Rijkswaterstaat.
Heb jij een innovatieve oplossing voor duurzame materialen, reparatiemethoden of hergebruiktechnieken voor bruggen, viaducten, sluizen of gemalen? Doe dan mee met deze challenge en maak kans op 25.000 euro pilotbudget, een begeleidingstraject van 5 maanden en opschaling bij succes!
De uitdaging
Bruggen, viaducten, sluizen en gemalen worden in de infrasector ook wel "kunstwerken" genoemd. Binnen het programma Instandhoudingsadvisering Kunstwerken (IAK) worden deze kunstwerken systematisch geïnspecteerd door zes gecontracteerde ingenieursbureaus, die schades en gebreken in kaart brengen en vervolgens adviezen opstellen voor onderhoud.
Rijkswaterstaat wil in 2030 klimaatneutraal en circulair werken. De komende jaren zal het overgrote deel van de activiteiten van RWS bestaan uit instandhouding en onderhoud, niet uit nieuwe aanleg. Om de duurzaamheidsdoelstellingen te halen moeten de onderhoudsadviezen en -maatregelen daarom drastisch worden verduurzaamd.
Neem bijvoorbeeld cement in betonreparatie; dit is een van de meest CO2-intensieve grondstof die er is. De productie ervan, waarbij kalk uit groeves wordt gewonnen en bij hoge temperaturen wordt verwerkt, leidt daarnaast ook tot aanzienlijke stikstofuitstoot. Of denk aan stalen leuningen van bruggen die volledig worden vervangen terwijl duurzamere alternatieven mogelijk zijn. Er zijn veel kansen voor verduurzaming, zoals levensduurverlengende maatregelen, hergebruik van onderdelen en materialen, en inzet van biobased of andere innovatieve materialen.
Deze uitdaging speelt niet alleen bij Rijkswaterstaat, maar bij alle infrastructuurbeheerders zoals gemeenten, provincies en waterschappen. Ook zij staan voor vergelijkbare uitdagingen in hun assetmanagement. Succesvolle duurzame oplossingen hebben daardoor een enorm marktpotentieel in de hele Grond-, Weg- en Waterbouw sector (GWW).
Waar zijn we naar op zoek?
Wij zoeken duurzame alternatieven voor traditionele onderhoudsmaatregelen bij bruggen, viaducten, sluizen en andere kunstwerken die geïnspecteerd worden. Als deelnemer aan deze challenge richt je je op één of meerdere van de volgende vier focusgebieden:
- Duurzame leuningen: veiligheidsvoorzieningen op bruggen en viaducten die momenteel voornamelijk van conventioneel staal worden gemaakt en bij schade volledig worden vervangen.
- Voorbeelden van mogelijke oplossingsrichtingen: toepassing van hergebruikte materialen, inzet van biobased materialen, hybride materiaalcombinaties, levensduurverlengingstechnieken, modulaire en demontabele constructies.
- Duurzame hemelwaterafvoer: systemen die zorgen voor de afvoer van regenwater op bruggen en andere kunstwerken om waterschade aan de constructie te voorkomen.
- Voorbeelden van mogelijke oplossingsrichtingen: herontwerp waarmee volledige vervanging in de bestaande situatie kan worden voorkomen, effectievere waterafvoersystemen, materiaalinnovaties voor langere levensduur, waterbufferingstechnieken, onderhoudsvriendelijke ontwerpen, circulaire of biobased materiaaltoepassing, slimme monitoringssystemen.
- Duurzame betonreparatie: herstellen van schade aan betonnen constructies, momenteel voornamelijk uitgevoerd met traditionele cementgebonden producten met een hoge CO₂-uitstoot.
- Voorbeelden van mogelijke oplossingsrichtingen: alternatieve bindmiddelen met lagere CO₂-voetafdruk, materiaalefficiënte reparatiemethoden, biobased of geopolymeer-gebaseerde producten, levensduurverlengingstechnieken, preventieve behandelmethoden, toepassing van gerecycled materiaal, zelfhelende technologieën.
- Herstellen/vervangen van installaties: technische installaties in infrastructuur zoals pompen, motoren en besturingssystemen worden vaak volledig vervangen bij defecten, terwijl reparatie of gedeeltelijke vervanging duurzamer is.
- Voorbeelden van mogelijke oplossingsrichtingen: modulaire systeemopbouw, predictive maintenance, retrofitstrategie, levensduurverlengingsmethoden, energieverbruiksreductie, hergebruikprotocollen, circulaire verdienmodellen.
Je oplossing moet praktisch toepasbaar zijn in het bestaande inspectieprogramma en samen met één van de zes betrokken ingenieursbureaus verder ontwikkeld kunnen worden. We zoeken naar concrete maatregelen die leiden tot substantiële CO₂-reductie, meer hergebruik van materialen en onderdelen, of vermindering van primaire grondstoffen.
Wat is er te winnen?
- Een kans op een opdracht om een prototype / pilot te realiseren (financiële ondersteuning voor pilot tot 25.000 euro)
- Een kans op een vervolgopdracht of duurzame samenwerking bij een succesvolle pilot.
- Een begeleidingstraject van 5 maanden waarin jullie zowel de oplossing als de onderneming naar een hoger niveau kunnen tillen.
- Toegang tot het netwerk en evenementen van de overheid.
Beoordelingscriteria
- Innovativiteit: De mate waarin de oplossing een vernieuwende aanpak biedt voor het verduurzamen van onderhoud.
- Praktische toepasbaarheid: De oplossing moet realistisch implementeerbaar zijn binnen het bestaande inspectieprogramma.
- Duurzaamheidsimpact: De mate waarin de oplossing bijdraagt aan CO2-reductie, circulariteit of vermindering van primaire grondstoffen.
- Kostenefficiëntie: Een goede verhouding tussen investering en duurzaamheidswinst.
- Schaalbaarheid: De potentie om de oplossing breed toe te passen binnen de gehele GWW-sector.
Over ons
Rijkswaterstaat werkt elke dag vol toewijding aan een veilig, leefbaar en bereikbaar Nederland. Al meer dan 225 jaar houdt de organisatie het land in beweging via de rijkswegen, vaarwegen en wateren. Tegelijkertijd kijkt Rijkswaterstaat vooruit: duurzaamheid staat hoog op de agenda. Met circulair werken, emissieloos bouwen en slimme, klimaatadaptieve oplossingen zet de organisatie grote stappen richting de toekomst. Door de krachten te bundelen en expertise slim in te zetten, ontstaan innovatieve ideeën die bijdragen aan de energietransitie én aan infrastructuur die generaties mee kan. Samenwerken met Rijkswaterstaat betekent werken aan impactvolle projecten die er echt toe doen – voor Nederland én voor de toekomst.
Achtergrondinformatie
- Voor inzicht in de achtergrond van deze challenge biedt het rapport "Ontwikkelpad 1 Duurzaamheid in instandhoudingsadvisering kunstwerken" gedetailleerde informatie over de aanleiding, doelstellingen en focusgebieden. Dit rapport beschrijft het onderzoek naar productierijpe duurzame maatregelen en toont waarom er behoefte is aan meer innovatieve oplossingen via deze challenge.
- Rapport "Instandhoudingsadvies Brug over het Drongelens kanaal": voor meer details over traditionele inspecties en onderhoud van civiele kunstwerken kun je het voorbeeld-instandhoudingsadvies bekijken om inzicht te krijgen in de huidige werkwijze. Dit rapport toont de typische één-op-één vervangingsadviezen die we met deze challenge duurzamer willen maken.
- Maatregelencatalogus Circulaire Tunnels van het COB (Centrum Ondergronds Bouwen) biedt inspiratie voor circulaire en duurzame oplossingen die ook relevant kunnen zijn voor andere kunstwerken zoals bruggen en viaducten.
Tijdlijn
De challenge is verdeeld in twee fases: 1) de marktverkenning en 2) de meervoudig onderhandse aanbesteding. De belangrijkste momenten zijn:
1. Marktverkenning
- 17 april, 12:00 uur: start marktverkenning voor de challenge
- 22 mei, 12:00 uur: deadline vragen stellen met betrekking tot de marktverkenning
- 3 juni, 17:00 uur: deadline insturen interesse melding
- Uiterlijk 17 juni: bekendmaking uitslag marktverkenning
2. Meervoudig onderhandse aanbesteding
- Uiterlijk 17 juni: mogelijke start MOA = 3-5 partijen worden uitgenodigd voor een inschrijving
- 24 juni, 12:00 uur: deadline vragen stellen (nota van inlichtingen)
- 27 juni, 12:00 uur: deadline insturen concept plan van aanpak
- Tussen 30 juni en 4 juli: presenteren van concept plan van aanpak via pitch
- 11 juli, 17:00 uur deadline insturen definitief plan van aanpak (max 9 pagina’s)
- 21 juli: voorgenomen gunningsbesluit
- 8 en 9 september: start programma ‘Startup in Residence Intergov’
Over het SIR Intergov programma
De geselecteerde startups volgen een op maat gemaakt begeleidingstraject van vijf maanden dat bestaat uit de volgende onderdelen:
- Basecamp – maandag 8 en 9 september 2025. Tijdens deze tweedaagse start leggen we samen de basis voor een sterke en succesvolle samenwerking. De ervaring leert dat de tijd die je hier investeert, direct invloed heeft op het verloop en het resultaat van het traject. Benieuwd hoe het programma eruit ziet? Zo zag het programma er in de afgelopen ronde uit.
- Expertsessie – 23 oktober en 11 december 2025 en 15 januari 2026 - SiR Intergov stelt verschillende (op maat gemaakte) workshops en experts ter beschikking, die je ondersteunen bij het ontwikkelen van kennis, vaardigheden en nieuwe inzichten.
- Check-ins – Tweewekelijkse incheckmomenten met de challengehouder om de voortgang van de samenwerking te bewaken. Elke vier weken sluit een ervaren mentor aan om extra ondersteuning te bieden.
- Pivot or persevere – donderdag 11 december 2025. Halverwege het programma doen we een grote check-in op inhoud en voortgang. De teams bekijken waar ze staan ten opzichte van hun mijlpalen. Dit is ook het moment waarop teams nog een pivot kunnen maken naar een andere aanpak/oplossing (Pivot) of dat we doorgaan op dezelfde route (Persevere).
- Pitch trainingen – in aanloop naar Demo Day, tussen 5 en 11 maart 2026, volgen alle ondernemers een training van gerenommeerde pitch-trainer Sheila Schenkel. Hoe presenteer je jezelf helder en overtuigend in een korte tijd?
- Demo Day – donderdag 19 maart 2026. Tijdens Demo Day presenteren de ondernemers en challengehouders hun innovatieve oplossing aan changemakers, beleidsmakers, investeerders en andere visionairs.
Hoe gaan we verder?
Deze challenge begint met een marktverkenning om te zien of er ondernemers zijn met innovatieve oplossingen. Heb je een goede oplossing? Vul dan het interesseformulier in met een beschrijving van maximaal 500 woorden en upload maximaal 2A4 met daarin jouw oplossing uitgeschreven (foto’s/plaatjes kun je in de 2A4 plakken).
De Meervoudig Onderhandse Procedure (MOA)
Deze challenge wordt na de marktverkenning uitgezet als een zogeheten Meervoudig Onderhandse Procedure. We doorlopen tijdens de selectiefase de volgende stappen:
- Maximaal 3-5 startups ontvangen na de marktverkenning een offerteuitvraag.
- Na het versturen van de offerteuitvraag, vindt er een vragenronde plaats. In deze ronde krijgen de startups de gelegenheid vragen te stellen met betrekking tot de offerte uitvraag.
- Na de vragenronde sturen de 3-5 startups hun concept plan van aanpak in en geven hierover een pitch. Tijdens de pitch kan het beoordelingsteam aanvullende vragen stellen ter verduidelijking. Je kunt deze info meenemen in je definitieve plan van aanpak.
Na de pitch stuur je je definitieve plan van aanpak in. Wordt jouw voorstel als beste beoordeeld door het beoordelingsteam? Dan wordt je uitgenodigd om mee te doen aan het programma Startup in Residence Intergov!
Heb je vragen naar aanleiding van informatie op deze pagina? Dan kan je vragen stellen via het vragen en antwoorden tabblad. De antwoorden op de gestelde vragen worden ook op het platform gepubliceerd en zijn dus voor alle geïnteresseerde partijen in te zien.