Hét challengeoverzicht
voor startups, scale-ups
en mkb

Een business challenge is een concrete uitdaging die een corporate, overheid of andere organisatie uitschrijft om door externe partijen te laten oplossen. Startups, scale-ups en mkb-ondernemers dienen een oplossing in via een pitch of aanmeldformulier. Winnaars krijgen doorgaans een betaalde pilot, een langetermijncontract, prijzengeld of directe toegang tot de opdrachtgever. De opdracht is meestal specifiek geformuleerd: er ligt een probleem dat opgelost moet worden. Dat maakt een challenge concreter dan een generieke pitchcompetitie.

Een accelerator is een programma van meerdere maanden dat je bedrijf breder helpt groeien met mentoring, netwerk en soms kapitaal. Een challenge is korter en specifieker: er ligt een concreet probleem en de winnaar krijgt een pilot, contract of prijs. Bij een accelerator ontwikkel je jezelf, bij een challenge bewijs je jezelf op één specifieke vraag. Beide kunnen elkaar aanvullen: veel scale-ups doen mee aan challenges na of tijdens een acceleratorprogramma.

Een challenge is een open uitnodiging aan externe partijen om een innovatief probleem op te lossen, vaak met een pitchmoment en een pilot als vervolg. Een aanbesteding is een formele inkoopprocedure volgens de aanbestedingswet, meestal voor grotere overheidsopdrachten met vastgelegde specificaties. Challenges zijn korter, flexibeler en gericht op nieuwe oplossingen. Aanbestedingen zijn juridisch strakker en gericht op leveringszekerheid. Sommige overheden combineren beide: eerst een challenge om een oplossing te testen, dan een aanbesteding voor de opschaling.

Challenges worden uitgeschreven door corporates, overheden, brancheorganisaties, ministeries, provincies en gemeenten. Ook Europese consortia zetten challenges uit binnen bredere innovatieprogramma's. De opdrachtgever heeft altijd een concreet vraagstuk waarvoor externe partijen worden gezocht. Wie de challenge uitschrijft bepaalt grotendeels wat de opbrengst is: een corporate biedt vaak een betaalde pilot, een overheid vaker een langlopend contract of subsidie.

Voor startups, scale-ups, mkb-bedrijven en soms ook onderzoeksinstellingen of consortia. De eligibility verschilt per challenge. Sommige zoeken pre-seed teams met een prototype, andere volwaardige oplossingen die direct in productie kunnen. Ook de geografische scope varieert: nationale challenges vragen soms een Nederlandse vestiging, internationale challenges staan open voor alle Europese ondernemers. Lees per challenge de voorwaarden goed voor je een pitch instuurt.

Open de briefing van de challenge die bij je past. Daarin vind je de probleemstelling, deadline, opbrengst en aanmeldvoorwaarden. Klik door naar de officiële aanmeldpagina van de opdrachtgever. Je vult meestal een online formulier in en dient een pitchdeck, oplossing of proof-of-concept in. Bij grotere challenges volgt vaak een pitchgesprek, een longlist en een shortlist voor de winnaars worden geselecteerd.

Dat verschilt sterk per programma. Sommige challenges vragen een pitch binnen enkele weken en kondigen daarna direct een winnaar aan. Andere lopen maandenlang met meerdere selectierondes, workshops en een pilotfase. Kijk in de briefing naar de tijdlijn: van open call tot aanmelddeadline, tussenfases en winnaarsbekendmaking. Reken bij een pilot ook op de doorlooptijd van uitvoering, vaak nog eens 3 tot 12 maanden extra.

Meedoen aan een challenge is bijna altijd gratis. In tegenstelling tot commerciële accelerators wordt geen deelnamekost of equity gevraagd. Wel investeer je tijd in het schrijven van een pitch of het bouwen van een prototype. Bij pitchdagen op locatie kunnen reiskosten meespelen. Winnaars ontvangen doorgaans juist een vergoeding of investering, bijvoorbeeld een betaalde pilot van 5.000 tot 100.000 euro of een langlopend contract.

De meeste challenges laten intellectueel eigendom bij de deelnemer. Je oplossing blijft van jou, ook als je meedoet aan een pilot of proof-of-concept. Wel worden soms specifieke afspraken gemaakt over data die tijdens een pilot wordt gedeeld, of over exclusiviteit binnen een bepaalde sector of periode. Lees deze voorwaarden altijd zorgvuldig voor je een pitch indient. Bij twijfel kun je contact opnemen met de opdrachtgever of juridisch advies inwinnen.

Ja, meestal wel. Challenges hebben zelden exclusiviteitseisen tijdens de aanmeld- of selectiefase. Pas als je wordt geselecteerd voor een pilot of contract kunnen er beperkingen ontstaan, bijvoorbeeld over concurrerende opdrachten of het delen van resultaten. Praktisch gezien is de tijd die een goede pitch vraagt beperkt: veel ondernemers doen structureel aan meerdere challenges per kwartaal mee om hun kansen te vergroten.