Gezocht: biobased oplossingen voor niet-constructieve onderdelen van bruggen en viaducten

Rijkswaterstaat staat voor een enorme renovatie- en vervangingsopgave en dat willen we het liefst zo klimaatneutraal en circulair mogelijk aanpakken. Een concreet doel hierbij is om in 2030 5.000 bruggen en viaducten te voorzien van biobased onderdelen. Deze challenge richt zich op niet-constructieve onderdelen zoals randelementen, leuningen, hemelwaterafvoer en kabelgoten, maar we staan ook open voor andere innovatieve biobased toepassingen. Een belangrijk uitgangspunt hierbij is dat onderdelen demontabel worden ontworpen voor hergebruik en meerdere levenscycli.

Ben jij die innovatieve ondernemer die kan helpen biobased onderdelen van Nederlandse bruggen en viaducten te ontwikkelen? Help mee de infrastructuur van de toekomst te ontwikkelen en ontvang uitgebreide ondersteuning en testmogelijkheden, plus co-financiering tot €25.000,- voor jouw prototype!

De uitdaging

Na het succes van onze eerdere biobased challenge voor straat- en wegmeubilair richten we ons nu op een nog complexere uitdaging: bruggen en viaducten. Deze infrastructuur vraagt om materialen die niet alleen duurzaam zijn, maar ook bestand zijn tegen wisselende belastingen, weersinvloeden en langdurig gebruik.

Door te kiezen voor niet-constructieve onderdelen creëren we een veilige leer- en experimenteerruimte. Leuningen, kabelgoten en hemelwaterafvoer hoeven geen dragende functie te vervullen, waardoor we kunnen innoveren met biobased materialen zonder afbreuk te doen aan de veiligheid van de gehele constructie. Dit biedt ruimte voor vernieuwende oplossingen die later mogelijk ook bij dragende elementen toegepast kunnen worden.

Medio 2026 start een grootschalig Innovatiepartnerschap Biobased Bruggen. Deze challenge vormt daarom een belangrijke stapsteen: succesvolle concepten kunnen direct doorgroeien naar dat programma en impact maken op landelijke schaal. Via het Living Lab InnovA58 werken we samen met Hoeve Nieuw Zwanenburg en Building Balance aan het ontwikkelen van biobased alternatieven voor de infrasector.

Waar zijn we naar op zoek?

We zoeken concrete innovatieve biobased producten voor niet-constructieve onderdelen van bruggen en viaducten. Deze oplossingen moeten zoveel mogelijk gemaakt zijn van natuurlijke grondstoffen en demontabel zijn.

Toepassingsgebieden waar we oplossingen voor zoeken: 

• Leuningen voor bruggen en viaducten die voor fietsers en/of voetgangers toegankelijk zijn, die veilig, duurzaam en eenvoudig te monteren zijn.
• Hemelwaterafvoersystemen die robuust en onderhoudsarm functioneren.
• Mantelbuizen voor kabels en leidingen die bescherming bieden.
• Prefab randelementen die snel te plaatsen zijn.
• Andere biobased oplossingen: Naast bovenstaande toepassingsgebieden staan we nadrukkelijk open voor verrassende en vernieuwende biobased toepassingen voor bruggen en viaducten. Er is ruimte om te experimenteren, te testen en samen te verkennen wat technisch én praktisch mogelijk is. 

Meer technische informatie: technische tekeningen randelementen.pdf

Uitgangspunten

• Biobased - need to have: de oplossing is in hoge mate biobased en maakt zo  veel mogelijk en goed gemotiveerd gebruik van natuurlijke, hernieuwbare grondstoffen (natuurvezels), zoals hout, vezelhennep, vlas of olifantsgras. Het aandeel fossiele of niet-hernieuwbare materialen is minimaal. 
• Demontabel - need to have: onderdelen worden zo ontworpen dat ze aan het einde van hun levensduur herbruikbaar zijn of, als dat niet mogelijk is, hoogwaardig recyclebaar. Demontage, materiaalscheiding en het voorkomen van materiaalverlies zijn expliciet meegenomen in het ontwerp.
• Vernieuwend - nice to have: We moedigen het gebruik van experimentele biobased materialen en innovatieve toepassingen aan. Er is ruimte om nieuwe oplossingen en materiaalcombinaties te testen en te ontwikkelen.

Waar zijn we niet naar op zoek?

• Ontwerpideeën zonder concrete technische uitwerking.
• Concepten die na 6 maanden niet tot een testbaar prototype leiden.

Wat we bieden

• Drie deelnemers maken kans op een opdracht van maximaal €25.000,- om een prototype te realiseren en te testen.
• Cofinanciering van 50% is hierbij het uitgangspunt, dat mag door de deelnemer ook in uren worden ingebracht. 
• Testlocatie op het innovatieterrein InnovA58 waar je onder echte omstandigheden kunt testen.
• Expertnetwerk van Rijkswaterstaat specialisten, Building Balance en andere partners.
• Kans op grootschalige opschaling via het Innovatiepartnerschap Biobased Bruggen (start eind 2026).

Beoordelingscriteria

• Duurzaamheid: De mate waarin gebruik wordt gemaakt van biotische grondstoffen (w.o. natuurvezels), met aandacht voor een lage ecologische voetafdruk en zo min mogelijk onderhoud. Belangrijk onderdeel hiervan is de end-of-life toepasbaarheid; kunnen onderdelen hergebruikt of hoogwaardig gerecycled worden? Ook de milieukostenenindicator (MKI) wordt meegewogen.
• Innovativiteit: De mate waarin het concept een vernieuwend product is vergeleken met bestaande producten.
• Schaalbaarheid: De potentie om de oplossing breed toe te passen binnen de grond-, weg- en waterbouwsector. Met aandacht voor praktische aspecten, zoals opschaalbare productie & financiële haalbaarheid.
• Praktische toepasbaarheid: De mate waarin de biobased oplossingen aan dezelfde eisen voldoen als een conventionele toepassing op het gebied van functionaliteit en levensduur. Onderdelen zijn eenvoudig te monteren en demonteren, goed inspecteerbaar en onderhoudbaar.
• Technische haalbaarheid: De mate waarin het concept concreet en technisch uitvoerbaar is, en binnen 6 maanden kan worden doorontwikkeld tot een testbaar prototype op locatie.

Voorwaarden deelname

• Ingeschreven bij de KvK.
• Bereid en in staat om 50% cofinanciering te leveren (kan ook in uren).
• In staat om binnen 6 maanden een prototype te testen en te realiseren.

Jullie inzending

De inzending moet de volgende onderdelen bevatten:

• Managementsamenvatting
• Omschrijving van de innovatie
• Duurzaamheidsimpact
• Schaalbaarheid
• Werkplan
• Test- en monitoringsplan
• Financiering

Meer informatie en een uitgebreide toelichting op deze onderdelen zijn te vinden in het format van het inzendformulier Format Inzendformulier Challenge Biobased

De inzending moet voldoen aan de volgende vereisten:

• In het Nederlands of Engels
• Maximaal 6 pagina's / 18 slides
• In de vorm van een presentatie, slide deck of tekstbestand
• Geupload als PDF-bestand (liggend of staand A4-formaat, maximaal 30MB)
• (optioneel) Video's, voorbeeldwebsites, etc. mogen als link worden toegevoegd

Tijdlijn

• Dinsdag 20 januari 2026 om 12:00: lancering challenge
• Maandag 16 maart om 17:00: deadline challenge
• Woensdag 25 maart 2026: bekendmaking selectie voor verdiepende gesprekken
• Dinsdag 31 maart 2026 in de middag: verdiepende gesprekken met selectie
• Uiterlijk donderdag 2 april 2026: bekendmaking winnaars
• 14 april 2026: kick-off met start prototype ontwikkeling, plaatsing en monitoring op Innova58 of elders

Over ons

Rijkswaterstaat werkt elke dag vol toewijding aan een veilig, leefbaar en bereikbaar Nederland. Al meer dan 225 jaar houdt de organisatie het land in beweging via de rijkswegen, vaarwegen en wateren. Tegelijkertijd kijkt Rijkswaterstaat vooruit: duurzaamheid staat hoog op de agenda. Met circulair werken, emissieloos bouwen en slimme en klimaatadaptieve oplossingen zet de organisatie grote stappen richting de toekomst. Door de krachten te bundelen en expertise slim in te zetten, ontstaan innovatieve ideeën die bijdragen aan de energietransitie én aan infrastructuur die generaties mee kan. Samenwerken met Rijkswaterstaat betekent werken aan impactvolle projecten die er echt toe doen – voor Nederland én voor de toekomst.