Het is druk op de fietspaden in het centrum van Utrecht en de komende jaren wordt het alleen maar drukker. Inmiddels ontstaan er tijdens de spits zelfs fietsfiles op populaire routes naar het centrum en het centraal station. Deze drukte heeft niet alleen gevolgen voor de bereikbaarheid van het centrum, maar ook voor de veiligheid en toegankelijkheid ervan, met name voor kwetsbare weggebruikers. Als gemeente moeten we slimmer omgaan met de beperkte ruimte in onze stad en mensen stimuleren om alternatieve routes te kiezen op de momenten dat het te druk is. Daarom zijn we met deze challenge op zoek naar oplossingen om te zorgen dat fietsers zich beter spreiden, vooral tijdens spitstijden op drukke dagen.
Heb jij, jouw team of organisatie dé oplossing voor het effectief spreiden van fietsers op plekken en routes waar het druk is? We zoeken naar slimme, dynamische oplossingen die weinig impact hebben op de publieke ruimte. Zend je oplossing in en maak kans op een pilotbudget van maximaal 25.000 euro!
Achtergrond
Utrecht is een populaire stad om te fietsen en we willen steeds meer mensen stimuleren om de fiets te pakken in plaats van de auto. Bovendien verwachten we de komende jaren een flinke groei van het aantal Utrechters, met zo'n 100.000 extra inwoners in 2040. Voorspellingen laten zien dat er in dat jaar maar liefst 75% meer fietsritten zullen zijn dan in 2015. Zonder passende maatregelen leidt dit tot onhoudbare situaties op de nu al overvolle fietsroutes. Bijvoorbeeld, de kruising bij Vredenburg en het Smakkelaarsveld is nu al het drukste fietspad van Nederland met 30.000 fietsers per dag. Bovendien zijn er steeds meer verschillende fietsgebruikers op het fietspad, zoals elektrische (bak)fietsen, speed pedelecs en racefietsen. Grotere snelheidsverschillen tussen fietsers versterkt de druk op het netwerk en heeft extra impact op de verkeersveiligheid.
Op de west-oost en noord-zuid routes naar en door het centrum is het enorm druk, met een aantal plekken op die routes waar de drukte zicht opstapelt zoals op Vredenburg, Ledig Erf, Amsterdamsestraatweg, Biltstraat, Vondellaan, Croeselaan. Met deze challenge zijn we niet alleen op zoek naar innovatieve spreidingsoplossingen die we kunnen inzetten op deze specifieke locaties of routes. Uit onderzoek blijkt dat het ook belangrijk is om rekening te houden met beslismomenten voor routekeuze, bijvoorbeeld met beïnvloedingsstrategieën en kennis over gedragsverandering. Wanneer maak je de keuze welke fietsroute je neemt en waarom kies je juist voor die specifieke route? Wat het lastig maakt is dat veel van deze beslissingen op basis van routines worden genomen. Mensen zijn zich niet altijd bewust van hun keuzes en de motivatie achter hun beslissingen. Een voorbeeld hiervan is dat, gezien het feit dat we in Nederland aan de rechterkant van de weg fietsen, mensen onbewust de neiging hebben om routes te kiezen met zoveel mogelijk rechtsafslagen, om zo het oversteken van wegen te vermijden.
We zijn op zoek naar manieren om de objectieve fietsdrukte beter te spreiden over de stad. Met objectieve fietsdrukte bedoelen we het daadwerkelijke aantal getelde fietsers op specifieke locaties en routes. Naast deze objectieve meting bestaat er ook een subjectieve indicator voor fietsdrukte, namelijk hoe mensen fietsdrukte ervaren. Dit kan bijvoorbeeld te maken hebben met het gedrag en de hoeveelheid medeweggebruikers op het fietspad.Het kan voorkomen dat mensen de situatie als minder druk ervaren, terwijl het aantal fietsers in werkelijkheid hetzelfde blijft. Hoewel het positief is als de fietsomgeving als minder druk wordt ervaren, ligt onze voornaamste focus op het naar beneden brengen van concrete cijfers op specifieke locaties en routes. De beleving van drukte is namelijk subjectief en het onderzoek hiernaar staat nog maar in de kinderschoenen.
Waar zijn we naar op zoek?
Met deze challenge zoeken we naar slimme en innovatieve oplossingen die zich richten op het sturen van fietsers en daarmee in staat zijn fietsers over diverse routes te spreiden.
Hierbij zijn specifieke aandachtspunten van belang, maar we staan ook open voor oplossingsrichtingen waar we zelf nog niet aan gedacht hebben.
- Dynamisch: de oplossing heeft de mogelijkheid om fietsers te spreiden door zich (vooruitziend/voorspellend) aan te passen aan verkeersdrukte, waarbij rekening wordt gehouden met verschillende dagen, tijdstippen en omstandigheden waarop de drukte toeneemt.
- Inspelen op beslismomenten: oplossingen die gedragsverandering stimuleren door in te spelen op beslismomenten en routines. Dit kan bijvoorbeeld betrekking hebben op het inspelen van keuzes die (bewust of onbewust) veel eerder op de route gemaakt worden.
- Beperkte openbare ruimte: omdat de openbare ruimte beperkt is, zijn we op zoek naar oplossingen die efficiënt gebruikmaken van beschikbare ruimte zonder fysieke uitbreidingen of ingrijpende wijzigingen in de infrastructuur.
- Fietservriendelijk: de oplossing dient de fietsdoelstellingen van de gemeente, maar ook de belangen van de fietsers zelf zodat ze profiteren van de verbeterde bereikbaarheid, doorstroming en veiligheid. Implementatie mag bijvoorbeeld geen (extra) frustratie opleveren of mensen aanzetten tot het gebruik van de auto.
Waar zijn we niet naar op zoek?
- Geen applicaties voor op je telefoon omdat dit een extra drempel opwerpt. Er bestaan al dergelijke apps, denk aan de ikfiets app en de routeplanner van de fietsersbond.
- Publiekscampagnes gericht op alternatieve fietsroutes.
- Infrastructurele oplossingen zoals nieuwe types asfalt, andere belijning, wegindeling.
Wat is er te winnen?
- Kans op een opdracht van maximaal 25.000,- om een prototype/pilot te realiseren en testen, te verdelen over 1 tot 3 oplossingen. We zoeken verder naar subsidiemogelijkheden als er meer budget nodig blijkt te zijn.
- Kans op een testomgeving.
- Kans op een vervolgopdracht, opschaling, of duurzame samenwerking bij een succesvolle pilot.
- Daarnaast mag je rekenen op ondersteuning en samenwerking van gedreven specialisten die jullie kunnen uitdagen om jullie product nog beter te maken.
Beoordelingscriteria
- Toegankelijkheid: de oplossing moet toegankelijk zijn voor alle fietsers, ongeacht hun ervaringsniveau of technologische bekwaamheid.
- Schaalbaarheid: de voorgestelde oplossing moet toepasbaar zijn op meerdere locaties en moet schaalbaar zijn voor bredere implementatie.
- Impact op de openbare ruimte: de impact op de openbare ruimte moet minimaal zijn, zonder de noodzaak van nieuwe wegdekken of infrastructurele aanpassingen.
- Innovativiteit: de mate van innovativiteit in het beïnvloeden van fietsgedrag en het optimaliseren van mobiliteit.
Voorwaarden deelname
- Ingeschreven bij de KVK.
- De oplossing voldoet aan alle geldende wet- en regelgeving.
- Kunnen demonstreren van een werkend prototype/product/dienst.
- De resultaten kunnen monitoren/evalueren
- In staat om binnen 3-6 maanden een pilotproject te starten.
Jullie pitch (max 6 pagina’s / 18 slides)
- Beschrijving van het concept
Geef een zo concreet mogelijke beschrijving van jullie concept. - Beschrijving van de pilot
Geef een korte beschrijving van wat er nodig is om een prototype te maken en/of een pilot op te zetten en wat jullie daarbij van ons nodig hebben. Ga daarbij in op de ondersteuningsbehoefte, de benodigde toegang/materialen/data en het financiële voorstel voor de pilot en bij succes voor de lange termijn. - Beschrijving team
Geef een korte beschrijving van het bedrijf en team dat de pilot wil gaan realiseren.
De pitch mag in vrije vorm worden ingediend (presentatie/slide deck, briefvorm), maar moet als pdf-bestand (liggend of staand A4) worden geüpload (max. 30MB). Video’s, voorbeeldwebsites, etc. kunnen daarin worden opgenomen als link.
Pitches in English are allowed.
Tijdlijn
- 21 december: lancering challenge
- 5 maart om 17.00: deadline challenge
- Uiterlijk 28 maart: bekendmaking selectie
- 18 april: live pitches / gesprekken met de geselecteerde inzendingen
- Q2 2024: Start pilot
Over ons
Utrecht is wereldfietsstad en dat willen we graag blijven! De stad is aantrekkelijk en en dat merken we aan het toenemend aantal inwoners en bezoekers. Intussen moeten we het met dezelfde ruimte blijven doen. Om onze groeiende stad gezond en bereikbaar te houden, geven we daarom voorrang aan schone manieren van vervoer die zo min mogelijk ruimte innemen. Lopen, fietsen en openbaar vervoer dus. Zo maken we de lucht schoner en jouw straat rustiger en veiliger. Lees meer over de Utrechtse ambities in het Mobiliteitsplan 2040: Verkeersbeleid | Gemeente Utrecht - Omgevingsvisie.