Gezocht: technologische innovaties om stikstof (en fijnstof) af te vangen rondom snelwegen

Nederland heeft te maken met een ‘stikstofcrisis’. De uitstoot van stikstofoxiden (NO_x) en ammoniak (NH₃) is te hoog. Rijkswaterstaat zorgt voor onze wegen en waterwegen en komt veel in aanraking met de stikstofcrisis. Wegverkeer zorgt voor uitstoot van stikstof, wat slecht is voor de natuur, de biodiversiteit en de gezondheid van mensen. En ook bij tunnels komen veel van deze stoffen vrij. Veel bouwprojecten van Rijkswaterstaat kunnen wegens Europese regels over stikstof niet doorgaan of lopen vertraging op. Daarom is Rijkswaterstaat op zoek naar technologische innovaties om stikstof (en fijnstof) af te vangen.  

Heb jij, heeft jouw team of heeft jullie organisatie de technologische innovatie waarmee stikstof afgevangen kan worden? Meld je dan aan en maak kans om jouw innovatie te testen in het Living Lab van InnovA58!

Over ons

Rijkswaterstaat zet zich in voor een veilig, leefbaar en goed bereikbaar Nederland, met focus op duurzaamheid en behoud van de leefomgeving. Met het project InnovA58 geven we innovatieve oplossingen test- en ontwikkelruimte. Het Living Lab InnovA58 is een uniek ‘buitenlaboratorium’ van Rijkswaterstaat. Het is een ontwikkel-, test- en leeromgeving voor duurzame innovaties die al in een prototypefase zijn en getest kunnen worden onder echte omstandigheden. Het bestaat uit een aantal proeftuinen waarin heel uiteenlopende innovaties vanuit de Grond-, Weg- en Waterbouw (GWW) sector worden getest. Dit alles vindt plaats op en rondom innovatieterrein bij de verzorgingsplaats Kloosters bij Oirschot. Voor meer informatie kun je terecht op onze website.

Wat is de uitdaging?

Stikstof (N₂) zit van nature in de lucht. De stikstofcrisis gaat over de uitstoot van schadelijke stikstofverbindingen, zoals stikstofoxiden (NO_x) en ammoniak (NH₃), die een negatieve impact hebben op natuur, biodiversiteit en luchtkwaliteit. De uitstoot van stikstofoxiden door het wegverkeer en de bouwprojecten langs de snelwegen levert een bijdrage aan de stikstofneerslag in kwetsbare natuurgebieden.

Rijkswaterstaat beheert en ontwikkelt de hoofdwegen, hoofdvaarwegen en hoofdwatersystemen en zet daarbij in op een duurzame leefomgeving. De huidige stikstofcrisis heeft gevolgen voor de projecten van Rijkswaterstaat. Diverse projecten zijn vertraagd of uitgesteld vanwege een mogelijke depositietoename in kwetsbare natuurgebieden. Met het project InnovA58 willen we bijdragen aan mogelijke oplossingen voor de negatieve gevolgen van stikstofemissies. 

Waar zijn we naar op zoek? 

Met deze uitvraag zoekt Rijkswaterstaat naar technologische innovaties gericht op het afvangen/verwijderen van stikstof (en fijnstof) op locaties waar stikstof door voertuigen en/of bouwmaterieel wordt uitgestoten. Er moet sprake zijn van een technologische innovatie waarmee een (potentieel) significante reductie van stikstof (en fijnstof) wordt gerealiseerd. De oplossing moet toepasbaar zijn op, boven of naast rijkswegen en/of bouwlocaties.

Waar zijn we niet naar op zoek?

We zijn bij deze challenge niet op zoek naar innovaties met een bronaanpak en gericht op stikstofuitstoot uit andere bronnen (scheepvaart, elektriciteitsopwekking en afvalverbranding) of rondom vaarwegen. Ook oplossingen die volledig inzetten op planten van (meer) bomen en planten vallen buiten de scope van deze challenge. Nederland is actief bezig met bronmaatregelen, maar deze oproep richt zich specifiek op (technologische) innovaties die reeds uitgestoten stikstof afvangen/verwijderen.

Waarom meedoen?

• Maak kans op een pilotopdracht op het terrein van InnovA58 waar je jouw oplossing kan testen onder echte omstandigheden.
• Ontvang cofinanciering: InnovA58 biedt financiële ondersteuning voor je project. Er wordt uitgegaan van een 50-50 verdeling, wat betekent dat InnovA58 de helft van de kosten voor de ontwikkeling en realisatie van je testopstelling en de bijbehorende testen en metingen zal financieren. Het exacte bedrag wordt op maat bepaald na beoordeling van je aanvraag.
• Profiteer van expertise: werk samen met Rijkswaterstaat-medewerkers, het InnovA58-team en hun netwerk.
• Maak kans op opschaling van jouw innovatie in de infrasector bij een succesvolle pilot.

Jullie pitchdocument

Wij nodigen jou uit om jouw innovatievoorstel in te dienen met een maximale omvang van 4 A4 in Calibri 10. Hierin willen we minimaal de volgende onderwerpen terug zien:

• Omschrijving van de innovatie:
  • Beschrijf de werking van jouw innovatie;
  • De materialen en technologieën die worden gebruikt;
  • Geef aan of de innovatie zich richt op stikstof en/of fijnstof afvangen.
• Potentiële impact:
  • Geef aan welke impact jouw innovatie kan hebben op het verminderen van de hoeveelheid stikstof en/of fijnstof langs de A58.
• Toepasbaarheid:
  • Geef ook aan hoeveel ruimte jouw innovatie nodig heeft, en bij voorkeur waar, op ons innovatieterrein voor de testopstelling;
  • Beschrijf hoe jouw innovatie breder kan worden toegepast op, boven of naast rijkswegen of bouwlocaties als eindproduct.
• Test- en monitoringsplan:
  • Welke vragen wil je beantwoord krijgen / wat wil je weten;
  • Hoe ga je jouw innovatie testen om de effectiviteit en impact van jouw innovatie te beoordelen;
  • Geef een planning van de testmomenten met o.a. 0-metingen en periodieke metingen (hou rekening met een maximale doorlooptijd van 2jr);
  • Hoe je gaat zorgen voor objectieve en betrouwbare meetresultaten. Er zal een referentieruimte ter beschikking worden gesteld (indien dat nodig is voor jouw innovatiebehoefte).
•  Financiering:
  • Stuur een begroting mee voor de ontwikkeling en realisatie van de testopstelling en de daarbij horende uit te voeren testen/metingen. Geef daarbij aan hoeveel budget je vraagt van InnovA58 en welke posten uit de begroting voor eigen rekening komen. Cofinanciering is het uitgangspunt waarbij we vanuit InnovA58 maximaal 50% financieren. De hoogte van het aangevraagde budget dient in verhouding te staan tot jouw innovatievoorstel.    

Beoordeling

De ruimte op het innovatieterrein is niet oneindig. Daarom focussen we op de max. 5 potentieel meest impactvolle innovaties. We beoordelen daarbij de ontvangen innovatievoorstellen op hun kwaliteit en de innovatie op potentiële impact.

Voorwaarden deelname

• Ingeschreven bij de KVK.
• De oplossing voldoet aan alle geldende wet- en regelgeving.
• De innovatie heeft een minimale Technology Readiness Level 5.

Tijdlijn

• 11 juli: challenge live
• 4 september om 14.00: Schouw op locatie (InnovA58)
  • Kom kijken naar de testmogelijkheden op InnovA58
  • Maak live kennis met team van InnovA58
• 30 september 12.00: deadline challenge
  • Uiterste deadline indienen pitchdocument (toelichting van jou/jullie innovatie)
• 21 oktober 2024: bekendmaking van de selectie
• Q4 2024 - Q4 2026: Testfase
  • Plaatsing proefopstelling
  • Start testfase

Aanvullende bestanden

• Download hier de volledige oproep
  • Oproep stikstof innovaties 11-7-2024