De gemiddelde leeftijd stijgt snel in Nederland en mensen blijven steeds langer thuis wonen als ze ouder worden. Daardoor wonen er steeds meer 50-plussers alleen of met twee in een grote eengezinswoning. Dit terwijl zij de ruimte (aantal vierkante meters) van die woning eigenlijk niet (meer) nodig hebben.
Zo houden 50-plussers grote woningen ‘bezet’. Grote huishoudens (gezinnen met meerdere kinderen) kunnen geen plek vinden om te wonen en moeten noodgedwongen in een te klein huis blijven en/of andere compromissen doen, zoals verder van hun werk gaan wonen.
Bovendien past op termijn de woning van 50-plussers misschien ook wel niet meer bij hun fysieke gezondheid. Wanneer er ineens een concrete zorgbehoefte is, en / of een noodzaak voor een drempelloze woning, dan is het vaak niet (meer) mogelijk naar een levensloopbestendige woning te verhuizen.
De huidige krappe huizenmarkt versterkt dit, maar ook in een meer ontspannen markt blijft het probleem bestaan. Het gaat namelijk niet om kleine aantallen. Op dit moment zijn er al 1.2 miljoen (grote) woningen waarin 50-plussers wonen en waaraan aanpassingen nodig zouden zijn om ervoor te zorgen dat de 50-plussers die er in wonen, dat kunnen blijven doen. Dit aantal zal in de toekomst nog flink gaan stijgen. Toch geeft maar een kwart van de 50-plussers aan te willen verhuizen.
Van alle 50-plussers wil driekwart überhaupt nog niet verhuizen. De kwart die wel wil, kan (vaak) geen geschikte woning vinden. 1 op de 5 vindt de eigen woning eigenlijk te groot. Genoeg potentie dus! Om de verhuisbeweging toch op gang te brengen zijn wij op zoek naar ideeën om 50-plussers te stimuleren en te helpen om wél (eerder) te verhuizen naar een kleinere, toekomstbestendige woning om zo de doorstroming op de koopwoningmarkt te versnellen.
Hebben jullie hiervoor de oplossing? Dan ontvangen wij graag jullie inzending!
In dit item van Nieuwsuur wordt de uitdaging ook toegelicht.
Over ons
De Provincie Utrecht werkt in haar rol als stimulator en facilitator aan een optimale woningmarkt. Met het samenwerkingsverband Utrecht10 (vanuit de Woondeal) en met partners werken we aan de opgave om 50-plussers op de woningmarkt te laten doorstromen en verbinden. Deze partners zijn samengebracht in het Ontwikkelplatform Doorstroming Woningmarkt en zijn: Rabobank, Catella, Amvest, SITE, Bureauvijftig en AF Advisors.
Waar zijn we naar op zoek?
We zijn op zoek naar oplossingen die ervoor zorgen dat 50-plussers met een (te) grote koopwoning verhuizen naar een kleinere woning, waardoor de grote koopwoning die zij achterlaten vrijkomt voor grotere huishoudens die behoefte hebben aan meer woonruimte (denk aan gezinnen met meerdere kinderen). De doelgroep 50-plussers staat vrij te verhuizen naar een koop- of huurwoning.
Dit is een lastig probleem waar al lang aan gewerkt wordt; er zijn al veel creatieve oplossingen bedacht maar de gewenste impact op de woningmarkt blijft vooralsnog uit. We zijn daarom op zoek naar innovatieve, creatieve en haalbare ideeën en oplossingen. Voorafgaand aan deze challenge hebben we een onderzoek laten uitvoeren onder 50-plussers. De uitkomsten lees je in dit factsheet. Mocht je meer willen weten, klik dan hier voor de volledige onderzoeksresultaten.
Klik voor grotere versie van deze factsheet
Voor de oplossingen en ideeën is het belangrijk dat ze op grote schaal werken. Kleine oplossingen/projecten zijn mooi, maar als die niet regionaal of landelijk opgeschaald kunnen worden hebben ze helaas te weinig impact. Het gaat om veel woningen, dus de oplossing moet een groot bereik (kunnen) hebben.
Op basis van het laatste en eerder onderzoek zoeken wij oplossingen in drie richtingen. Een combinatie van deze richtingen mag uiteraard ook!
- Oplossingen die 50-plussers verleiden om te verhuizen naar een geschikte, aantrekkelijke plek die voldoet aan hun wensen. Zodat een verhuizing ontstaat uit keuzevrijheid en gaat over perspectief en toekomstgerichtheid – in plaats van over iets opgeven, niet meer kunnen of voorsorteren op een zorgbehoefte.
- Concepten voor het ontzorgen van 50-plussers en het wegnemen van (financiele) drempels ten aanzien van een verhuizing. Zodat praktische bezwaren niet meer in de weg staan om te verhuizen, of dat de 50-plussers ook in financiele zin een positieve stap maken door te verhuizen.
- Oplossingen die meer bewustwording creëren in de samenleving over de behoeften en wensen van 50-plussers ten aanzien van hun volgende woning en de mogelijkheden die ontstaan wanneer zij verhuizen. Zodat het gesprek over wonen voor 50-plussers anders gevoerd wordt.
Denk eraan dat het belangrijk is om in te spelen op de behoeften en leefwereld van 50-plussers. Onder achtergrondinformatie vind je een aantal profielen die daarbij kunnen helpen.
Informatiebijeenkomst
Woensdag 1 september van 12.00-13.00 is er een online informatiebijeenkomst. Meld je daarvoor aan via deze button:
aanmelden informatiebijeenkomst
We zijn niet op zoek naar:
- Oplossingen die zich (puur) richten op 1 specifieke locatie/situatie, de oplossing moet schaalbaar zijn en de initiatiefnemers/betrokken moeten zich daar ook voor willen inzetten.
- Oplossingen die zich richten op het vrijmaken van huurwoningen.
- Oplossingen waarin alleen het bijbouwen van extra woningen centraal staat
Wie kan deelnemen?
Zowel mensen/teams met volledig nieuwe ideeën als partijen die al (commercieel) werken aan en met oplossingen zijn welkom om mee te doen. Idealiter zijn we op zoek naar teams/partijen die ook (verder) aan de slag willen willen met het realiseren en verder brengen van hun oplossing, maar dit is in deze fase geen harde vereiste. Juist vanwege de gewenste schaalbaarheid wordt niet vastgehouden aan de provinciegrenzen van Utrecht, maar staat deelname open voor iedereen.
Wat is er te winnen?
Met deze challenge proberen we de ontwikkeling van nieuwe oplossingen te stimuleren. De top 3 inzendingen belonen we met prijzengeld en daarnaast kiezen we 1 of meerdere inzendingen uit waarvan we de oplossing verder willen brengen met een ondersteuningsbudget van €5.000. Ondersteuningsbudget kán aan de top 3 worden toegekend, maar ook andere deelnemers maken kans. We bekijken voor welke deelnemers ondersteuningsbudget de meeste impact heeft.
Maar dit is slechts de start! Verschil wordt er pas gemaakt als de ideeën tot uitvoer worden gebracht. Daarom is er ook coaching beschikbaar vanuit het Ontwikkelplatform voor verdere uitwerking en uitrol van de kansrijke oplossingen.
Prijzengeld:
- €2.500,-
- €1.500,-
- €1.000,-
+ Één of meerdere ondersteuningsbudgetten à €5.000,-
Een selectie van de beste inzendingen wordt (in overleg met de indieners) gebundeld tot een inspiratie-toolkit die verspreid zal worden onder relevante partners. Uiteraard zullen wij de challenge en de resultaten en winnaars breed communiceren. Het kan dus een flinke boost geven aan jullie oplossing!
De organisaties die onderdeel zijn van het Ontwikkelplatform Doorstroming Woningmarkt zijn: Rabobank, Catella, Amvest, SITE, Bureauvijftig en AF Advisors.
Beoordelingscriteria
Bij het beoordelen van de inzendingen kijken wij naar de volgende criteria
- Impact
- Hoeveel 50-plussers die nu in een grote koopwoning wonen (kunnen) worden gestimuleerd om te verhuizen naar een kleinere, passende woning?
- Innovativiteit
- Is de oplossing vernieuwend?
- Haalbaarheid
- Heeft de oplossing een realistisch businessmodel?
- Hoeveel voorwaarden en afhankelijkheden zijn er voordat gestart zou kunnen worden?
Voorwaarden deelname
- Prettig wonen en positiviteit moeten centraal staan. Met respect voor mens, milieu en omgeving.
- Het moet een duurzame oplossing zijn, die ook op lange termijn houdbaar is.
- De oplossing moet zich richten op het (vrij laten komen) van koopwoningen
- De oplossing past binnen geldende wet- en regelgeving (zoals het Bouwbesluit).
- Voor uitkering van het ondersteuningsbudget is een kvk-inschrijving vereist.
Jullie inzending (max 6 pagina's / 18 slides)
- Beschrijving van de oplossing
Geef een zo concreet mogelijke beschrijving van jullie oplossing en hoe deze bijdraagt aan de uitdagingen binnen één of meer van de drie oplossingsrichtingen. - Beschrijving van de toekomst
Geef een korte beschrijving van wat er nodig is om de oplossing in de praktijk te brengen. Ga daarbij ook in op de voorziene knelpunten en uitdagingen en de eventuele ondersteuningsbehoefte die jullie daarbij hebben. - Businessmodel
Leg uit hoe het businessmodel van de oplossing in elkaar steekt en hoe deze haalbaar is. - Beschrijving team:
Geef een korte beschrijving van het team / persoon achter de oplossing.
De inzending mag in vrije vorm worden ingediend (presentatie/slide deck, briefvorm), maar moet als pdf-bestand (liggend of staand A4) worden geüpload (max. 30MB). Video’s, voorbeeldwebsites, etc. kunnen daarin worden opgenomen als link.
Submissions in English are allowed
Timeline challenge
- Donderdag 8 juli: Lancering challenge
- Woensdag 1 september 12.00-13.00: online informatiebijeenkomst (niet verplicht) - vragen & antwoorden onder het 'discussion' tabje.
- Maandag 13 september 17.00: Deadline indienen
- Maandag 27 september: Bekendmaking selectie - uitgesteld tot uiterlijk 6 oktober
- Donderdag 7 Oktober 2021: Start coaching & doorontwikkeling met Ontwikkelplatform, en mogelijkheid om te valideren bij 50-plussers uit het VijftigPlus Panel
- Donderdag 27 januari 2022: Live pitches & bekendmaking winnaars op kennisbijeenkomst Provincie Utrecht (datum later bekend) & uitreiking stimuleringsbudget
Kennismaking met de doelgroep
De groep 50-plussers is enorm breed en heeft uiteraard verschillende wensen en overwegingen. Bij het brainstormen over oplossingen, kan het helpen één of meerdere van onderstaande persona als uitgangspunt te nemen.
Empty nester - 50'er
De kinderen zijn uit huis, we zitten in een te groot huis. Er is nog een hypotheek, maar dit is ook het moment in beweging te komen. Als we iets willen moeten we het nu doen. Toch nog terug naar het stadscentrum of juist naar het platteland. Echter: dit betekent ook dat onze woonlasten misschien wel gaan stijgen? Kan dit? Ik moet voor de toekomst een financieel plan hebben en moet daarom waarschijnlijk anders omgaan met mijn vermogen.
Bewuste voorsorteerder - 60'er
We worden ouder, stiekem merken we dat we lichamelijk wat klachten krijgen. Het huis is sinds enige tijd hypotheekvrij en het huis zal flinke overwaarde opleveren. Nu wordt het tijd om keuzes te maken. Gaan we ons huis aanpassen om hier te blijven, of gaan we verhuizen naar een levensloopbestendige woning. Ik wil best wat kleiner wonen en wat meer rust om me heen. Het is financieel haalbaar. En als ik dan verhuis, wil ik ook slimme sensoren en moderne technologie in mijn huis.
Alleenstaande - 70'er
Ik woon nog in het huis waar ik met mijn partner heb gewoond, hij is nu intramuraal gaan wonen vanwege zijn progressieve Alzheimer, dus wil ik misschien nu toch wel kleiner gaan wonen. Maar ik weet eigenlijk niet wat mijn opties zijn (financieel, maar ook in woonvormen/locaties). Waar haal ik informatie? Ik wil mijn kinderen hier niet mee lastig vallen. Ook zie ik op tegen het gedoe wat een verhuizing met zich meebrengt. Het huis en de buurt zijn nog zo prettig. Het liefste blijf ik dicht in de buurt en dichtbij zorgcentra, bij mijn (klein)kinderen en bij mijn partner wonen.
Bewust niet-verhuizer
Ik ben hier geboren en getogen en woon hier prettig. Werk, groen, winkels, ov; alles in de buurt. Ook heb ik aardige buren. Ik heb een mooie tuin met groenten en bloemen. Dat is mijn hobby. Ik heb me weleens verdiept in de mogelijkheden voor een nieuwe woning, en ook houd ik projecten en ontwikkelingen in de gaten. Maar ik kom steeds weer tot de conclusie dat wanneer ik zou verhuizen naar een kleinere woning, die duurder is dan de woning waarin ik nu woon. Ik merk ook dat de wet- en regelgeving het er niet makkelijker op maakt om te verhuizen, ook al erken ik het probleem. Ik zou in de toekomst best kleiner willen wonen, maar ik vind het belachelijk dat ik dan meer zou gaan betalen of op een andere manier er op achteruit ga. Bovendien is verhuizen een hele vervelende activiteit. Ik heb geen behoefte om hier weg te gaan.