Bodemverdichting is in Nederland een probleem waardoor de kwaliteit van landbouwbodems onder druk staat. Verdichting van de bodem leidt tot lagere gewasopbrengsten doordat de gewassen minder goed groeien. Wortels kunnen minder goed doordringen in de bodem door fysische barrières, waardoor een minder groot aandeel van de bouwvoor gebruikt kan worden voor de vocht- en nutriëntenvoorziening van het gewas. Onderzoek op meerdere veldlocaties laat zien dat in het eerste jaar nadat bodemverdichting heeft plaatsgevonden de gewasopbrengsten gemiddeld ongeveer 15 procent lager liggen dan in een situatie waarin de bodem niet is verdicht.
Bodemverdichting wordt hier gedefinieerd als de verdichting en vervorming van de bodemstructuur onder druk, voornamelijk als gevolg van de inzet van mechanisatie. Uit de literatuur blijkt dat bodemverdichting speelt op circa de helft van het Nederlandse landbouwareaal en dan met name in de akkerbouw op klei. Ook komt naar voren dat zonder natuurlijk herstel bijna alle Nederlandse ondergronden in de loop van de tijd verder zullen verdichten en ondergrondverdichting daarmee steeds meer een permanente vorm krijgt.
Akkerbouwers en ketenpartijen geven aan dat de aandacht voor bodemverdichting de afgelopen jaren hoger op de agenda is gekomen. Een deel van de ketenpartijen draagt bij aan bewustwording rond bodemverdichting onder akkerbouwers. Enkele loonwerkers zien het inspelen op bodemverdichting als een kans om zich te onderscheiden.
Het voorkomen van bodemverdichting wordt gezien als een complexe uitdaging aangezien er verschillende aspecten meespelen bij het verdichten van de bodem. In grote lijnen zijn dit: (i) het gebrek aan inzicht en kennis, (ii) de belasting van de bodem (machinegewicht), (iii) de timing van werkzaamheden en (iv) het bouwplan.
Onderzoek toont aan dat voorkomen van bodemverdichting beter is dan genezen omdat dit ingewikkeld of zelfs niet altijd mogelijk is. Oplossingen zouden naast technische ook sociaaleconomische aspecten kunnen hebben. De vraag is of er een product marktrijp te maken is dat economisch interessant zou kunnen zijn om bodemverdichting te voorkomen?
Een goede oplossing kan bijdragen aan het voorkomen van bodemdegradatie, wat zal leiden tot oogstverlies. Daarnaast is een gezonde bodem goed voor nutriëntenbeheer en waterhuishouding. Zaken die steeds belangrijker worden voor de maatschappij.
Waar zijn we naar op zoek?
We zijn op zoek naar oplossingen die kunnen bijdragen aan het voorkomen van bodemverdichting. Uiteindelijk zou het ideale scenario zijn dat er een commercieel haalbaar product ontworpen wordt waarmee de markt (dit kunnen boeren of de agrarische sectorpartijen zijn) bediend kan worden om het maatschappelijke probleem van bodemverdichting tegen te gaan. Qua proces zien wij een samenwerking met een of meerdere boeren uit Zuid-Holland voor ons waarmee aan de slag wordt gegaan om te kijken hoe dit probleem voorkomen kan worden en het meteen getest kan worden. Naast kennisoverdracht die dit bijdraagt kunnen deze boer(en) ook eventueel de eerste klanten zijn. Deze samenwerking kan gefaciliteerd worden door het ministerie van landbouw, natuur en voedselkwaliteit en/of de Provincie Zuid-Holland.
Waar zijn we niet naar op zoek?
We zijn niet op zoek naar een oplossing waar het ministerie en de provincie mee moet werken. Wel willen we uiteindelijk antwoord op de vraag of het product marktrijp te maken is dat economisch interessant zou kunnen zijn om bodemverdichting te voorkomen? Beleidsaanbevelingen zijn daarnaast ook welkom, maar we zoeken voornamelijk naar een oplossing die door de markt wordt geadopteerd.
Achtergrondinformatie
Het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit heeft een onderzoek uit laten voeren naar ‘Incentives voor het voorkomen van bodemverdichting’ door het Louis Bolk Instituut. Dit kan gebruikt worden voor extra informatie en voor inspiratie. Hier staan mogelijke oplossingsrichtingen ook in beschreven. Incentives voor het voorkomen van bodemverdichting_def.pdf
Wat is er te winnen?
- Een kans op een opdracht om een prototype / pilot te realiseren (financiële ondersteuning voor pilot tot 25.000 euro)
- Een begeleidingstraject van 5 maanden waarin jullie zowel de oplossing als de onderneming naar een hoger niveau kunnen tillen.
- Een kans op een vervolgopdracht of duurzame samenwerking bij een succesvolle pilot.
- Toegang tot het netwerk van de overheid.
Tijdlijn
De belangrijkste momenten zijn als volgt:
- Dinsdag 17 oktober - Lancering challenge
- Woensdag 8 november van 10:00 tot 11:00 - Informatiebijeenkomst (optioneel)
- Dinsdag 14 november 17.00 - Deadline vragen stellen
- Dinsdag 28 november 17.00 - Deadline insturen aanmelding
- Woensdag 13 december 17.00 - Eerste selectiebesluit
- Tussen maandag 8 januari en vrijdag 12 januari - Pitchronde
- Maandag 22 januari 17.00 uur - Deadline indienen nieuw voorstel
- Vrijdag 9 februari - Gunningsbesluit
- Maandag 11 maart - Start Startup in Residence programma
Over het SIR Intergov programma
De geselecteerde startups volgen een op maat gemaakt begeleidingstraject van vijf maanden dat bestaat uit de volgende onderdelen:
- Challenge support - Het programma is georganiseerd rond drie belangrijke mijlpalen: (1) de kick-off en collaboration shaping, (2) mid-review en (3) Demo Day. Om succesvolle samenwerkingen te realiseren tussen de challenge eigenaar en startups worden de partijen gedurende het gehele traject door een mentor ondersteund. Mentor sessies vinden tweewekelijks plaats, waarbij startups en challenge eigenaren de voortgang en volgende stappen bespreken.
- Startup support - Het programma biedt workshops die specifiek zijn ontwikkeld voor startups met als doel om de samenwerking met de overheid te bevorderen. De 6 workshops die in ieder geval worden gegeven zijn: Business to Government (B2G) Workshop Intro, B2G Workshop Deep Dive, Validatie Workshop, Overheidsfinanciering Workshop, Na SiR Roadmap Workshop en een Pitch Training. Daarnaast zullen er nog 2 workshops worden gegeven die specifiek afgestemd zijn op de behoeften van de startups uit deze ronde.
- Netwerksessies - Daarnaast worden er nog netwerk sessies georganiseerd, gericht op informele en interactieve uitwisseling van kennis, ervaring, ideeën en netwerken.
Aanwezigheid bij de mentor sessies en de workshops is noodzakelijk om het traject tot een goed einde te brengen. Ruim de helft van de bijeenkomsten vindt plaats in Den Haag, het restant is online.
Inschrijven, beoordeling & voorwaarden
De selectieprocedure bestaat uit drie fasen: 1) de oriëntatiefase, 2) de pitchfase en 3) de offertefase. Tijdens de oriëntatiefase verkennen wij welke oplossingsrichtingen startups kunnen en willen bieden. Op basis van deze oriëntatiefase nodigen wij een aantal startups uit voor de pitchfase, waarin we jullie vragen om met een concreet voorstel te komen. Tot slot is er de offertefase waarin we jullie vragen een definitieve offerte in te dienen.
Fase 1: Oriëntatiefase (marktverkenning)
Ben jij of zijn jullie geïnteresseerd geraakt na het lezen van deze challenge en denken jullie met een innovatieve oplossing bij te kunnen dragen aan het probleem? Maak dan kenbaar dat jouw startup bestaat, dat jij een goed idee kan aandragen en dat je uitgenodigd wil worden voor de offertefase. Daarbij vragen we dat je in ieder geval voldoet aan de volgende voorwaarden:
- De geïnteresseerde onderneming staat ingeschreven bij de KVK, maar niet langer dan 6 jaar.
- De geïnteresseerde onderneming is zelfstandig opererend.
- De geïnteresseerde onderneming heeft niet meer dan 25 personen in dienst.
Je hoeft in de oriëntatiefase nog niet een volledig voorstel of offerte in te sturen, alleen het volgende:
- Vul dit aanmeldformulier in (naam bedrijf, contactpersoon, KvK-nummer, etc.)
- Upload onderaan het inschrijfformulier een korte (max. 2 A4) (schriftelijke) pitch met jullie omschrijving en de impact en haalbaarheid van jullie oplossing voor het probleem.
Je hebt tot dinsdag 28 november (17:00 uur) de tijd om het formulier in te vullen en in te dienen. Daarna stopt deze verkenning en kun je jouw interesse niet meer kenbaar maken.
Met het invullen van het aanmeldformulier maak je kenbaar dat je uitgenodigd wil worden voor het offertetraject om voor gunning van de opdracht in aanmerking te komen. Deze aanmelding betreft een oriëntatie en biedt geen garantie tot uitnodiging voor de offertefase.
Fase 2: Pitchfase
Na de oriëntatiefase nodigen we maximaal 5 startups uit voor de volgende stap in het selectieproces, de pitchfase. Als we je niet uitnodigen voor de pitchfase vertellen we je kort waarom we dat niet doen.
Tijdens deze fase worden de deelnemende startups gevraagd om een pitch (presentatie) te geven over de voorgestelde oplossing van circa 15 minuten.
Fase 3: Offertefase
In fase 3 vragen we de startups die een pitch hebben gegeven met een verder uitgewerkt voorstel te komen. Je wordt tijdig op de hoogte gebracht - via een formele offerte uitvraag - over waar dit voorstel aan moet voldoen en op welke criteria beoordeeld wordt. Let op: jouw inzending wordt niet beoordeeld als deze niet voldoet aan de (vorm)eisen. Het is dus belangrijk dat je deze goed doorleest.
Wordt jouw voorstel als beste beoordeeld? Dan word je uitgenodigd om deel te nemen aan het programma Startup in Residence!
Heb je nog vragen naar aanleiding van bovenstaande informatie? Dan kan je deze stellen tot uiterlijk dinsdag 14 november 17.00 op het platform www.startupinresidence.com/intergov. Antwoorden op de gestelde vragen worden ook op het platform gepubliceerd en zijn dus voor alle geïnteresseerde partijen in te zien.
Bij deelname ga je ook akkoord met de Algemene inkoopvoorwaarden van Provincie Zuid-Holland: Algemene Inkoopvoorwaarden 2022 (pdf download).