Het efficiënt beheren van land en het creëren van beter evenwicht tussen landbouw en natuur vereist een andere aanpak. In het Nederlandse erfpachtsysteem zijn pachtprijzen momenteel gekoppeld aan de waarde van landbouwgrond. Op basis van verwachte opbrengst wordt vastgesteld wat de grond waard is. In de afgelopen decennia steeg de prijs van landbouwgrond, met als gevolg dat Nederland binnen de EU de hoogste gemiddelde aankoop- en pachtprijzen voor landbouwgrond hanteert.
Hoge pachtprijzen zorgen voor intensiever gebruik
De hoge pachtprijzen zorgen ervoor dat boeren landbouwgrond intensiever gebruiken om de opbrengsten te verhogen. De huidige agrarische grondmarkt en het pachtsysteem belonen deze strategie, maar intensieve landbouw is op de lange termijn niet houdbaar. Goedkope voedselproductie dient de welvaart namelijk enkel op korte termijn. Op de lange termijn heeft dit een negatieve invloed op de kwaliteit van de leefomgeving en de bodem.
Hierdoor vinden jonge boeren het steeds moeilijker om het bedrijf van hun ouders over te nemen. Voor nieuwkomers die pleiten voor radicaal innovatieve concepten en vormen van regeneratieve landbouw, zijn kosten en het ontbreken van langdurige toegang tot land grote belemmeringen.
Waar zijn we naar op zoek?
Het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit is op zoek naar een bonus-malussysteem dat transparantie biedt voor de verhuurder, de pachter en de samenleving. Een systeem dat aantoont hoe de grondwaarde afhankelijk is van het agrarisch beheer. Met behulp van een aantal indicatoren (KPI’s) voor circulaire landbouw, zoals gedefinieerd door het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, zijn we op zoek naar een prototype van het bonus-malussysteem voor pacht. Hiermee willen we pachtboeren (en op termijn alle boeren) motiveren om de kwaliteit, productiecapaciteit en regulerende functie (zoals waterretentie, ziekteresistentie, CO2-fixatie en functionele agrobiodiversiteit) van de bodem te verbeteren en de biodiversiteit te vergroten.
Een goed bonus-malussysteem:
- biedt de pachter voldoende stimulans om, naast de wettelijk verplichte activiteiten, extra aandacht te geven aan milieubewust landgebruik;
- speelt in op de belangen van de pachter om deel te nemen aan het systeem (d.w.z. rendement, behoud van productiviteit, economische waarde van het land);
- biedt de juiste balans tussen bruikbaarheid en (maatschappelijke) waarde van goed bodembeheer versus kosten;
- trekt tevens andere stakeholders aan die profijt kunnen hebben van een dergelijk systeem zoals waterbedrijven, banken, en de overheid;
- onderzoekt hoe duurzame agrarische landbouw (met een goede wisselwerking tussen landbouw en natuur) een nieuwe basis kan vormen voor de waardering van pachtgrond.
- Extra toelichting KPI's (pdf download).
Een consult met door het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit geselecteerde marktpartijen is onderdeel van de uitdaging.
Waar zijn we niet naar op zoek?
Nieuwe meetmethoden om de gezondheid en kwaliteit van de bodem te meten.
Wat is de impact?
De Kringloop Visie (een initiatief van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit) is gericht op bewustwording voor het gebruik van grondstoffen, waaronder bodem, biodiversiteit, schone lucht en water. Alle agrarische bodems moeten in 2030 duurzaam worden beheerd. Dit project levert tevens een grote bijdrage aan het debat en ondersteunt de transitie naar circulaire landbouw - in balans met de natuur.
Wat is er te winnen in het programma?
- Maximale vergoeding van €25.000,- die we in passende termijnen uitkeren.
- Vijf maanden co-creatie accelerator-programma
- Mentors en deskundigen;
- Een werkplek om samen te werken met onze ambtenaren.
- Toegang tot het netwerk van de overheid;
- Promotie van de startup en mogelijke media-aandacht;
Voorwaarden en selectiecriteria
- Kijk voor meer informatie in de formele selectieleidraad (pdf download)
- Naast je pitch moet je ook een ‘Uniform Europees Aanbestedingsdocument’ (.docx download) meesturen. Stuur je met meerdere bedrijven samen een pitch in? Dan moeten delen voor ieder bedrijf worden ingevuld. Sla de ingevulde versie als pdf op.
Timeline
- Donderdag 21 november: Lancering challenge
- 12 december: Informatie meetup - meld je aan uiterlijk voor 6 december: aanmelden
- Vragen stellen kan tot en met 2 januari
- Maandag 20 januari 12.00: deadline insturen aanmelding (was 17 januari 12.00)
- Wordt later bekend gemaakt: eerste selectie
- Wordt later bekend gemaakt: live-pitches
Vragen
- (Inhoudelijke) vragen over deze challenge kan je stellen via de discussion page
- Vragen en meer uitleg over het Startup in Residence InterGov programma kan je stellen en vinden op deze pagina.