Gezocht: een veilige oplossing waarmee één begeleider meerdere rolstoelgebruikers tegelijk mee naar buiten kan nemen

Even een rondje wandelen, frisse lucht halen of samen genieten van het buiten zijn. Voor veel mensen is dat heel vanzelfsprekend. Maar voor mensen die afhankelijk zijn van een rolstoel die ze niet zelfstandig kunnen bedienen, is naar buiten gaan vaak een hele onderneming. Niet omdat ze niet willen, maar omdat er onvoldoende begeleiding beschikbaar is om met meerdere mensen tegelijk op pad te gaan. Kan technologie helpen om dat te veranderen?

Ontwikkel jij innovatieve oplossingen op het gebied van mobiliteit, robotica of slimme hulpmiddelen? En kun jij ervoor zorgen dat mensen met een beperking vaker samen naar buiten kunnen? Dan ontvangen we graag jouw inzending!

De uitdaging

ASVZ ondersteunt mensen met een verstandelijke beperking, vaak in combinatie met een lichamelijke beperking. Veel cliënten zijn voor hun mobiliteit afhankelijk van een rolstoel die zij niet zelfstandig kunnen bedienen. Om naar buiten te gaan, hebben zij daarom begeleiding nodig.

Op woonlocaties van ASVZ wonen vaak zes tot acht cliënten samen. Tijdens een dienst zijn doorgaans twee zorgmedewerkers aanwezig. Wanneer één medewerker met een cliënt in een rolstoel gaat wandelen, blijft de andere medewerker verantwoordelijk voor de overige bewoners. Een gezamenlijke wandeling met meerdere rolstoelgebruikers is daardoor vrijwel onmogelijk.

Dat is jammer, want regelmatig naar buiten gaan is belangrijk voor de gezondheid, het welzijn en de kwaliteit van leven. Wandelen biedt beweging, afwisseling, sociaal contact en de mogelijkheid om deel te nemen aan het dagelijks leven. In de praktijk merkt ASVZ dat cliënten die vaker naar buiten gaan zich vaak prettiger voelen en dat dit positief kan bijdragen aan hun gedrag en gemoedstoestand.

Het vraagstuk speelt al jaren en komt regelmatig terug binnen de organisatie. Bovendien is ASVZ hierin niet uniek: ook andere zorgorganisaties hebben te maken met cliënten die niet zelfstandig hun rolstoel kunnen bedienen en voor buitenactiviteiten afhankelijk zijn van begeleiding.

De uitdaging is om het mogelijk te maken dat één zorgmedewerker veilig met meerdere rolstoelgebruikers tegelijk op pad kan gaan. Dat vraagt om een oplossing die rekening houdt met verschillende rolstoelen, uiteenlopende ondersteuningsbehoeften en de onvoorspelbaarheid van de buitenomgeving.

Waar zijn we naar op zoek?

We zoeken een innovatieve oplossing waarmee één zorgmedewerker meerdere cliënten in een rolstoel veilig kan begeleiden tijdens een wandeling buiten.

De oplossing moet:

• Veilig functioneren in een realistische buitenomgeving, met verschillende ondergronden, obstakels en onverwachte situaties.
• De begeleider voortdurend overzicht en controle geven, met de mogelijkheid om direct in te grijpen of de rolstoelen veilig te stoppen.
• Rekening houden met de onderlinge afstand tussen rolstoelen, andere weggebruikers en de omgeving.
• Aansluiten bij verschillende ondersteuningsbehoeften van cliënten en, waar haalbaar, verschillende typen rolstoelen.
• Eenvoudig te gebruiken zijn door zorgmedewerkers, zonder ingewikkelde voorbereiding of veel extra handelingen.
• Voldoen aan de toepasselijke veiligheidsnormen en wet- en regelgeving.

ASVZ staat open voor verschillende innovatieve aanpakken. Denk bijvoorbeeld aan slimme aansturing van rolstoelen, sensortechnologie, obstakeldetectie, begeleid rijden in een veilige formatie of een gezamenlijk mobiliteitsplatform. Ook andere oplossingsrichtingen zijn welkom.

Het doel is om binnen het innovatietraject een technisch concept of werkend prototype te ontwikkelen en te testen in een afgebakende, veilige omgeving. Daarbij willen we onderzoeken of één begeleider minimaal twee rolstoelgebruikers gelijktijdig kan begeleiden.

Waar zijn we niet naar op zoek?

We zoeken geen volledig autonome oplossing waarbij cliënten zonder passend toezicht zelfstandig buiten rijden. De aanwezigheid en controle van een begeleider blijven essentieel.

Ook zoeken we geen oplossing die uitsluitend werkt met één specifiek rolstoelmodel of alleen onder ideale omstandigheden, bijvoorbeeld op een volledig vlakke vloer zonder obstakels. De oplossing moet perspectief bieden op gebruik in de dagelijkse zorgpraktijk en mag niet afhankelijk zijn van het onnodig registreren of opslaan van persoonsgegevens.

Tot slot zoeken we geen ingewikkeld systeem dat veel extra handelingen van medewerkers vraagt, onvoldoende rekening houdt met individuele veiligheidsrisico's of het contact tussen cliënt en begeleider vervangt.

Wat is er te winnen?

• Een betaalde innovatieopdracht tot € 25.000 om samen met de gemeente Den Haag een prototype te ontwikkelen en/of een pilot uit te voeren.
• Een directe samenwerking met een ASVZ locatie, waarbij je jouw oplossing samen met de toekomstige gebruikers ontwikkelt en test in de praktijk.
• Vijf maanden begeleiding via Startup in Residence Intergov, met persoonlijke ondersteuning van een mentor, workshops en expertsessies op maat.
• Toegang tot een uitgebreid netwerk van overheidsorganisaties, experts, ondernemers en andere startups, met mogelijkheden om kennis uit te wisselen en nieuwe samenwerkingen aan te gaan.

Over ons

ASVZ ondersteunt ongeveer 6.000 mensen met een verstandelijke beperking, vaak in combinatie met een lichamelijke beperking. Binnen ASVZ houdt Eureka, het expertisecentrum voor zorgtechnologie en innovatie, zich bezig met het onderzoeken, testen en implementeren van technologische toepassingen die bijdragen aan kwaliteit van leven, zelfstandigheid en passende ondersteuning. Tijdens dit innovatietraject werk je samen met Eureka en medewerkers van een geschikte ASVZ-woonlocatie. Ook cliënten en waar nodig behandelaren, zoals ergotherapeuten en fysiotherapeuten, worden betrokken bij de ontwikkeling en beoordeling van de oplossing.

Deze challenge is ingebracht via de Zorginnovatiehub Den Haag, waar de gemeente Den Haag samen met zorgorganisaties en innovatieve ondernemers werkt aan vernieuwing in zorg en welzijn.

Achtergrondinformatie

Verschillende rolstoelen en ondersteuningsbehoeften

Een belangrijke uitdaging is dat rolstoelen sterk verschillen in aandrijving, besturing, afmetingen en individuele aanpassingen. Sommige cliënten gebruiken een handbewogen rolstoel, anderen een elektrische rolstoel. Ook verschillen cliënten in hun fysieke mogelijkheden, oriëntatie, prikkelverwerking en begrip van instructies. Een oplossing moet daarom niet alleen technisch werken, maar ook passen bij de behoeften en veiligheid van de gebruikers. Dat vraagt om nauwe samenwerking met zorgmedewerkers, cliënten en deskundigen op het gebied van mobiliteit en hulpmiddelen.

Eerdere verkenningen

ASVZ heeft al verschillende oplossingsrichtingen onderzocht. Zo is gekeken naar technologie van Breda Robotics en ImProvia voor een slimme rollator, die onder meer obstakels kan vermijden en automatisch kan afremmen. Ook zijn mogelijkheden verkend om vergelijkbare technologie toe te passen op rolstoelen.

Daarnaast is onderzocht of bestaande gemotoriseerde platforms, zoals het Akka-platform, geschikt gemaakt kunnen worden voor gebruik buiten. Deze bleken onder meer beperkingen te hebben op het gebied van ondergrond, afmetingen, gewicht en veiligheidsvoorzieningen.

De eerdere verkenningen laten zien dat er technologische aanknopingspunten zijn, maar dat een breed toepasbare en veilige oplossing voor gezamenlijke buitenactiviteiten nog verdere ontwikkeling vraagt.

Hoe meten we het succes?

Tijdens de pilot wil ASVZ onderzoeken of:

• Eén begeleider in een afgebakende testomgeving minimaal twee rolstoelen gelijktijdig veilig kan begeleiden.
• De begeleider op ieder moment eenvoudig kan ingrijpen of het systeem direct kan stoppen.
• De oplossing voldoende comfortabel, veilig en gebruiksvriendelijk is voor cliënten en medewerkers.
• Gezamenlijke buitenactiviteiten vaker mogelijk worden zonder een evenredige toename van de personele inzet.
• Er voldoende perspectief is op verdere ontwikkeling, certificering, betaalbaarheid en toepassing bij verschillende rolstoeltypen.

Naast een prototype of gevalideerd technisch concept moet de pilot inzicht geven in de belangrijkste veiligheidsrisico's en de voorwaarden voor verdere ontwikkeling en toepassing.

Procedure en tijdlijn

De procedure bestaat uit twee fases: 1) een marktverkenning, waarin we op zoek gaan naar kansrijke innovatieve oplossingen, en 2) een meervoudig onderhandse aanbesteding (offertefase), waarin uitgenodigde partijen hun voorstel verder uitwerken.

Fase 1 – Marktverkenning: maak je interesse kenbaar

In deze fase willen we ontdekken welke ondernemers een innovatieve oplossing hebben voor deze uitdaging. Heb jij een interessante oplossing? Dan horen we graag van je! Je hoeft nog geen volledig voorstel of plan van aanpak uit te werken. Een interessemelding bestaat uit twee onderdelen:

• Een interesseformulier: hierin beantwoord je een aantal vragen over je onderneming, je oplossing en hoe deze aansluit bij de uitdaging.
• Een korte toelichting op je oplossing: in een document van maximaal 2 A4 (inclusief eventuele afbeeldingen) kun je jouw oplossing verder toelichten.

Let op: je dient je interessemelding niet in via Starthubs, maar via het externe aanbestedingsplatform van Tenpu. Via dit platform kun je ook vragen stellen over de challenge en de procedure.

Belangrijke data:

• 22 oktober 2026, 12:00 uur – Start marktverkenning. De challenge wordt gepubliceerd en geïnteresseerde ondernemers kunnen zich aanmelden.
• 25 november 2026, 12:00 uur – Deadline voor vragen. Tot dit moment kun je vragen stellen via ons aanbestedingsplatform.
• 4 december 2026, 17:00 uur – Deadline interessemelding. Uiterlijk op dit moment moet je jouw interesseformulier met de gevraagde informatie hebben ingediend.
• Uiterlijk 18 december 2026 – Uitslag marktverkenning. We beoordelen de inzendingen en nodigen drie tot vijf partijen uit voor de offertefase. Let op: het indienen van een interessemelding geeft geen garantie op een uitnodiging voor de volgende fase.

2. Meervoudig onderhandse aanbesteding (offertefase)

De geselecteerde partijen worden uitgenodigd voor een meervoudig onderhandse aanbesteding. In deze fase werk je jouw oplossingsrichting uit tot een concreet plan van aanpak. Je krijgt de gelegenheid vragen te stellen en je voorstel tijdens een pitch toe te lichten aan het beoordelingsteam.

Belangrijke data:

• Uiterlijk 18 december 2026 – Uitnodiging offertefase. De geselecteerde partijen ontvangen de offerteuitvraag met de voorwaarden en beoordelingscriteria.
• 24 december 2026, 12:00 uur – Deadline voor vragen. Je kunt vragen stellen over de offerteuitvraag. De antwoorden worden gedeeld via een nota van inlichtingen.
• 12 t/m 14 januari 2027 – Pitches. De uitgenodigde partijen presenteren hun concept plan van aanpak en beantwoorden aanvullende vragen van het beoordelingsteam.
• 26 januari 2027, 17:00 uur – Deadline plan van aanpak. Je dient je definitieve voorstel in, bestaande uit maximaal 9 pagina's.
• 12 februari 2027 – Voorgenomen gunningsbesluit. We maken bekend aan welke partij we de innovatieopdracht voornemens zijn te gunnen.
• 1 en 2 maart 2027 – Start Startup in Residence Intergov. De geselecteerde ondernemer start het programma en gaat samen met de challenge eigenaar aan de slag met de ontwikkeling en het testen van de oplossing.

Over het Startup in Residence Intergov programma

Deze challenge is onderdeel van ronde 14 van Startup in Residence Intergov. In dit programma werken innovatieve ondernemers en overheidsorganisaties samen aan oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen. Je gaat niet alleen aan de slag met jouw challenge, maar vormt samen met andere geselecteerde ondernemers een cohort waarin je ervaringen, kennis en ideeën kunt uitwisselen.

Het programma is erop gericht om de samenwerking tussen ondernemers en overheden zo succesvol mogelijk te maken. We helpen je om de overheid als samenwerkingspartner en potentiële klant beter te begrijpen, obstakels tijdens het innovatietraject te overwinnen en kansen voor verdere ontwikkeling en opschaling te verkennen.

Daarvoor bieden we begeleiding en ondersteuning op tenminste drie manieren:

• Een gezamenlijke tweedaagse start op 1 en 2 maart 2027. Tijdens de zogeheten Impact Basecamp leren de ondernemers, challenge eigenaren en mentoren elkaar kennen en leggen we de basis voor een succesvolle samenwerking. 

• Tweewekelijkse check-ins en persoonlijke begeleiding. Tijdens tweewekelijkse check-ins bespreek je met je challenge eigenaar de voortgang, uitdagingen en vervolgstappen. Een ervaren mentor denkt regelmatig mee en helpt obstakels weg te nemen.

• Een programma op maat en toegang tot ons netwerk. Afhankelijk van jouw behoeften bieden we workshops, expertsessies en persoonlijke ondersteuning. Daarbij krijg je toegang tot evenementen en tot een uitgebreid netwerk van deskundigen, ondernemers en professionals binnen én buiten de overheid.

--Dien je interessemelding in via Tenpu--