Veel mensen zijn zich er niet van bewust dat data een aanzienlijke vervuiler is. Als het Rijk haar duurzaamheidsdoelstellingen wil bereiken, moet de impact van data verminderen. Naast oplossingen op hardware- of systeemniveau, kunnen ambtenaren hier ook een rol in spelen. Met deze challenge zijn we op zoek naar een oplossing die ons kan helpen om Rijksambtenaren op een prikkelende manier bewust te maken van de impact van data op het milieu en hen aanmoedigen om hiermee aan de slag te gaan.
Heb jij, jouw team of organisatie een oplossing om mensen bewust te maken van de milieu-impact van data? En kunnen jullie handelingsperspectief bieden om hiermee in de praktijk aan de slag te gaan? Dan ontvangen we graag jouw aanmelding!
De uitdaging
Deze uitdaging komt voort uit een groeiend bewustzijn van de impact van data op het milieu en de noodzaak om actie te ondernemen om deze impact te verminderen. Hoewel veel mensen zich bewust zijn van traditionele milieuvervuiling door zaken als plastic afval of CO2-uitstoot, blijft de impact van data op het milieu vaak onderbelicht. IT verbruikt enorme hoeveelheden energie en de groeiende vraag naar digitale diensten resulteert in een exponentiële toename van het dataverkeer, wat leidt tot een hoger energieverbruik en een grotere ecologische voetafdruk.
Het probleem van de milieu-impact van data is op dit moment al significant en dreigt in de toekomst alleen maar groter te worden. Studies tonen aan dat de CO2-uitstoot van de IT-sector vergelijkbaar is met die van de luchtvaartindustrie. Met de voortdurende digitalisering van onze samenleving, waarbij alles van communicatie tot entertainment en zelfs productieprocessen steeds meer afhankelijk wordt van digitale technologieën, zal het dataverbruik naar verwachting alleen maar toenemen.
Uit onderzoek blijkt dat de grootste milieu-impact van digitale technologie niet veroorzaakt wordt door datacenters, maar juist door de apparaten van eindgebruikers. Wereldwijd genereren laptops, tablets, smartphones en printers 1,5 tot 2,0 keer meer koolstof dan datacenters. De uitstoot van deze apparaten stijgt jaarlijks met zo'n 12,8 procent. Een belangrijke bron van deze emissies zijn de halfgeleiders die de apparaten van stroom voorzien.
In de praktijk zien we verschillende problemen met datagebruik binnen overheidsinstanties. Bijvoorbeeld het onnodig versturen van grote bijlagen via e-mail in plaats van efficiëntere methoden zoals cloudopslag. Andere veelvoorkomende gebruiken zijn het niet benutten van datacompressie en het onnodig laten draaien van niet-essentiële systemen die energie verspillen. Wij vinden het belangrijk om ambtenaren bewust te maken van deze praktijken en hen aan te moedigen om duurzamere datagebruiksgewoonten aan te nemen.
Waar zijn we naar op zoek?
We zijn op zoek naar innovatieve oplossingen om rijksambtenaren bewust te maken van de milieu-impact van datagebruik en hen te motiveren om duurzamere praktijken te omarmen. De vorm van de oplossing staat vrij. We moedigen creatieve en outside-the-box benaderingen aan die de verbeelding prikkelen en de nieuwsgierigheid van ambtenaren wekken. Daarnaast is het cruciaal om na te denken over hoe jouw oplossing een breed scala aan ambtenaren gaat bereiken.
Concreet zoeken we naar tools en strategieën die:
- Bewustwording bevorderen: Oplossingen die ambtenaren informeren over de milieu-impact van datagebruik en hen bewust maken van hun rol hierin.
- Praktische handvatten bieden: Oplossingen die praktisch toepasbaar zijn in de dagelijkse werkzaamheden van rijksambtenaren.
- Gedragsverandering stimuleren: Oplossingen die gedragsverandering aanmoedigen en ambtenaren motiveren om duurzamere datapraktijken te adopteren.
- Schaalbaar zijn: Oplossingen die gemakkelijk uitgebreid kunnen worden binnen de Rijksoverheid..
De pilot richt zich in eerste instantie op de medewerkers van de Belastingdienst. Gezien de pilot Duurzame CAO onder CAORijk valt, willen we kijken in hoeverre dit experiment schaalbaar is voor de medewerkers van de Rijksoverheid. Zo streven we ernaar om een brede impact te creëren binnen de gehele Rijksoverheid, waarbij duurzame datapraktijken een integraal onderdeel worden van het dagelijkse werk van alle ambtenaren.
Waar zijn we niet naar op zoek?
- Oplossingen die alleen de 'donkergroenen' in beweging brengen: We zijn niet op zoek naar oplossingen die alleen diegenen aanspreken die al sterk gemotiveerd zijn voor duurzaamheid, maar willen juist een breed scala aan medewerkers aanspreken en betrekken.
- Oplossingen die dingen opleggen en niet verleiden: We vermijden oplossingen die dwingend zijn of een gevoel van verplichting opleggen. Liever willen we oplossingen die verleidelijk zijn, die mensen motiveren en inspireren om vrijwillig deel te nemen aan duurzame datapraktijken.
Over ons
De challenge wordt uitgezet in het kader van de Pilot duurzame cao. Dit is een samenwerking tussen de CAO partners van het Rijk, Denk Doe Duurzaam en het kernteam pilots verduurzaming cao, waar de Belastingdienst en DUO deel van uitmaken.
De Pilot duurzame cao krijgt vorm onder begeleiding van het rijksbrede programmateam Denk Doe Duurzaam. De vakbonden en werkgever Rijk hebben tijdens de onderhandelingen over de CAO Rijk 2022-2024 een pilot afgesproken voor verduurzaming van de cao. De bedoeling is om duurzame ideeën uit te proberen, om ze daarna als dat kan rijksbreed door te voeren. Inmiddels zit de pilot in fase twee. Gekeken wordt hoe op basis van de opgehaalde inzichten van medewerkers enkele grotere experimenten kunnen worden gedraaid.
De pilot van deze challenge wordt opgezet bij de Belastingdienst, met een personeelsbestand van meer dan 30.000 rijksambtenaren.
Wat is er te winnen?
- Een kans op een opdracht om een prototype / pilot te realiseren (financieel ondersteuning voor pilot tot 25.000 euro)
- Een begeleidingstraject van 5 maanden waarin jullie zowel de oplossing als de onderneming naar een hoger niveau kunnen tillen.
- Een kans op een vervolgopdracht of duurzame samenwerking bij een succesvolle pilot.
- Toegang tot het netwerk van de overheid.
Voorwaarden en richtlijnen voor deelname
- De geïnteresseerde onderneming staat ingeschreven bij de KVK.
- De geïnteresseerde onderneming is zelfstandig opererend.
- De geïnteresseerde onderneming heeft niet meer dan 25 personen in dienst.
- Vanwege het aangeboden programma is de beste match een geïnteresseerde onderneming die jonger dan 6 jaar actief is.
Tijdlijn
De belangrijkste momenten zijn als volgt:
- Dinsdag 9 april - Lancering challenge
- Dinsdag 14 mei 17.00 - Laatste moment om vragen te stellen via challengepagina
- Dinsdag 21 mei 17.00 - Deadline insturen aanmelding
- Woensdag 5 juni - Eerste selectiebesluit
- Tussen maandag 17 juni en vrijdag 21 juni – Pitches van voorlopige plan van aanpak
- Maandag 1 juli 17.00 uur - Deadline indienen nieuw voorstel
- Maandag 8 juli - Gunningsbesluit
- Maandag 2 september- Start Startup in Residence Intergov programma
Over het SIR Intergov programma
De geselecteerde startups volgen een op maat gemaakt begeleidingstraject van vijf maanden dat bestaat uit de volgende onderdelen:
- Workshops - Iedere maand zal een fysieke workshop zijn waar zowel startups als challenge owner aanwezig is. Tijdens de workshops gaan jullie samen als team aan de slag gaat met de nieuwe informatie om de challenge verder te brengen. De mentoren zullen ook aanwezig zijn bij de workshops zodat zij dit proces kunnen ondersteunen. Voorbeelden van workshops zijn overheidsfinanciering, B2G, pitchtraining.
- Lunch & learn sessies - Aansluitend aan de workshops vinden de lunch en learn sessies plaats, het perfecte moment om te leren van andere deelnemers aan dit programma en elkaar verder te helpen. Hoe werken zij samen in hun team, welke voortgang hebben zij geboekt, welke lessen hebben zij geleerd en welke ervaringen kun jij met hun delen? Dit alles onder het genot van een goed verzorgde lunch.
- Mentor sessies - Om de samenwerking tussen startup en overheid zo goed mogelijk te faciliteren krijgt ieder team een mentor toegewezen. De mentor helpt jullie in de samenwerking door actief deel te nemen aan de twee-wekelijkse overleggen, het voorbereiden en nabespreken van de workshops en is jullie aanspreekpunt voor al jullie vragen over de samenwerking of het programma.
- Expert sessies - Als er in de mentor sessies vraagstukken of uitdagingen naar boven komen die wat langer de tijd nodig hebben en/of een specifieke expert, dan is er per challenge 2x de kans om een expertsessie aan te vragen. Tijdens een expertsessie kan er twee uur worden ingegaan op het specifieke vraagstuk.
Aanwezigheid bij de mentor sessies en de workshops is noodzakelijk om het traject tot een goed einde te brengen. De workshops vinden plaats in Den Haag, de mentorsessies online.
Hoe gaan we verder?
Voor deze challenge wordt een Europese niet-openbare procedure doorlopen. Hieronder wordt uitgelegd hoe deze procedure er voor jou uitziet.
1. Inschrijven, beoordeling & voorwaarden
De procedure om tot de gunning van een opdracht te komen bestaat uit twee fasen: 1) de selectiefase en 2) de offertefase. Tijdens de selectiefase mag iedere startup meedoen, zolang de startup voldoet aan de gestelde eisen. Op basis van deze selectiefase selecteren wij een aantal startups voor de offertefase. In de offertefase komen de geselecteerde startups met een concreet voorstel. In deze fase vindt ook een pitchronde plaats waarbij de startups feedback ontvangen op het voorstel. Daarna leveren de startups een definitieve offerte in.
2. Fase 1: Selectiefase
Ben jij of zijn jullie geïnteresseerd geraakt na het lezen van deze challenge en denken jullie geschikt te zijn om bij te kunnen dragen aan het probleem? Doe dan mee aan de selectiefase van deze challenge, zodat jij de kans hebt om uitgenodigd te worden tot de offertefase. Om tot een selectie van maximaal 5 startups te komen vragen we dat je in ieder geval voldoet aan de volgende voorwaarden:
- De geïnteresseerde onderneming staat ingeschreven bij de KVK, maar niet langer dan 6 jaar.
- De geïnteresseerde onderneming is zelfstandig opererend.
- De geïnteresseerde onderneming heeft niet meer dan 25 personen in dienst.
Je hoeft in de selectiefase nog niet een volledig voorstel of offerte in te sturen, alleen het volgende:
- Vul dit aanmeldformulier in (naam bedrijf, contactpersoon, KvK-nummer, etc.)
- Upload onderaan het inschrijfformulier een korte (max. 2 A4) omschrijving en de impact en haalbaarheid van jullie oplossing voor het probleem. Dit kan ook in de vorm van een opname (film, geluidsopnamen, visuele presentatie,…) met een maximum van 5 minuten. Zorg dan dat de opname als link wordt toegevoegd aan het document.
Je hebt tot dinsdag 21 mei 17:00 uur de tijd om het formulier in te vullen en in te dienen. Daarna stopt deze selectiefase en kun je jouw interesse niet meer kenbaar maken.
Met het invullen van het aanmeldformulier neem je deel aan de selectiefase. Hiermee maak je kans om geselecteerd te worden voor de offertefase en daarmee in aanmerking te komen voor gunning van de opdracht. Deze aanmelding betreft dus een oriëntatie en biedt geen garantie tot uitnodiging voor de offertefase.
Fase 2: Offertefase
In fase 2 vragen we de startups die zijn geselecteerd in de selectiefase om met een verder uitgewerkt voorstel te komen. Je wordt tijdig op de hoogte gebracht - via een formele offerte uitvraag - over waar dit voorstel aan moet voldoen en op welke criteria beoordeeld wordt. Let op: jouw inzending wordt niet beoordeeld als deze niet voldoet aan de (vorm)eisen. Het is dus belangrijk dat je deze goed doorleest.
Tijdens deze fase worden de geselecteerde startups gevraagd om een pitch (presentatie) te geven over de voorgestelde oplossing van circa. 15 minuten. Vervolgens lever je een definitieve offerte in.
Wordt jouw voorstel als beste beoordeeld? Dan wordt de opdracht aan jou gegund en wordt je uitgenodigd om deel te nemen aan het programma Startup in Residence!
Heb je nog vragen naar aanleiding van bovenstaande informatie? Dan kan je deze stellen tot uiterlijk dinsdag 14 mei 12:00 via vragen en antwoorden. Antwoorden op de gestelde vragen worden ook op het platform gepubliceerd en zijn dus voor alle geïnteresseerde partijen in te zien.
Bij deelname ga je ook akkoord met de Algemene inkoopvoorwaarden van de Rijksoverheid: Algemene inkoopvoorwaarden 2018 (pdf download).
Achtergrond
Er is door de Belastingdienst al geëxperimenteerd met een opleiding en graag willen we hierop voortbouwen met andere oplossingen.
De opleiding van de Belastingdienst ‘Duurzaam werken doe je samen’ is gereed en wordt vanaf oktober 2023 aangeboden aan alle IV-medewerkers. De online opleiding is een interactieve opleiding waarmee je op een leuke manier je kennisniveau over duurzaamheid in relatie tot je werk en in je thuissituatie verder verhoogt. De opleiding kan online gevolgd worden en heeft als doel om het bewustzijn en de betrokkenheid van IV-medewerkers op het gebied van duurzaamheid te vergroten. De opleiding geeft inzicht in de klimatologische ontwikkelingen en is verrijkt met een aantal quizzen, een escaperoom (gamificatie) en een prijsvraag waarbij medewerkers duurzame ideeën kunnen aandragen.
De opleiding zal in 2024 tussentijds worden geëvalueerd en kan na een aantal aanpassingen ook breder binnen de Belastingdienst en binnen het Rijk worden aangeboden.
- Artikel Denk Doe Duurzaam: Dataschaamte: data als onbekende vervuiler