Challenge eigenaar Ruud Duvekot (MBOin2030) over Dialogisch Valideren

Bron: MBOin2030

‘Met de challenge wil ik het gesprek over leren tussen student en docent promoten’

Ruud Duvekot zet zich inmiddels 25 jaar in voor het erkennen van verworven competenties van studenten. Mensen leren ongemerkt een heleboel nuttigs op de werkvloer, in cursussen en bijvoorbeeld in vrijwilligerswerk. Die kennis en vaardigheden verdienen erkenning. Het scheelt veel tijd, levert gemotiveerde werknemers op en stelt de student centraal. ‘Ik heb al zoveel mooie voorbeelden gezien van mensen die ergens kwamen dankzij erkenning van hun leerervaringen.’

De eerste challenge van MBOin2030 gaat over dialogisch valideren. Wat is dat precies?

‘Rond de eeuwwisseling zijn scholen begonnen met het erkennen van verworven competenties (EVC) Het lukte organisaties niet altijd om kennis en werkervaring van werknemers en sollicitanten op waarde te schatten. Daarom zijn we met Dialogisch Valideren begonnen. Het nieuwe is dat jij zelf als lerende mee kunt beslissen over wat je al hebt geleerd in je leven, in je werk en in je opleidingen. Je mag samen met de school bepalen wat je nog gaat leren en hoe je lesprogramma wordt ingericht. Dan moet je je wel realiseren dat je al een heleboel kent en kunt. In een open dialoog kom je daarachter.’ 

Hoe wordt het probleem in de praktijk ervaren?

‘De tekorten op de arbeidsmarkt zijn nu zo groot dat het te lang duurt om een traditioneel diploma te halen. Opleidingen sluiten niet altijd goed aan op de praktijk. Werkgevers geven aan dat mensen met een diploma nog een jaar inwerktijd nodig hebben. We moeten onnodig leren voorkomen en het onderwijs beter afstemmen op de praktijk. Ik ken een vrijwilligster bij de scouting die het onderwijs in wil. Ze heeft veel ervaring met pubers. Als je haar ervaringen erkent, kun je de opleiding deels skippen. Dan is iedereen spekkoper. Je krijgt meer maatwerk, het motiveert en je opleiding gaat sneller. De werkgever krijgt iemand in huis die het al snapt. 

Ook voor docenten levert dialogisch valideren veel op. We gaan ervan uit dat je als professional voor de klas kundig bent. Vertrouwen is de kern van Dialogisch Valideren. Een goed gesprek heeft vertrouwen nodig. Durf te vertrouwen op de inbreng van de kandidaat. De student moet dan wel laten zien dat ze het kan en haar deskundigheid bijhouden. Instellingen moeten investeren in goede assessoren die kritisch kunnen interviewen, inventariseren en motiveren. Dat is een investering die de docent en de school terugverdienen. Het onderwijs wordt immers goedkoper omdat je onnodig leren voorkomt. Met dialogisch valideren leg je de verantwoordelijkheid bij zowel de student als de docent.’ 

Wat is de reden dat je je inzet voor MBOin2030 en deze challenge?

‘Ik ben erg voor zelfsturend leren. Het werkveld komt met mooie oplossingen. Dialogisch valideren is al een kwart eeuw een soort persoonlijke missie van me sinds ik bij het ministerie van economische zaken werkte. Daarna ben ik binnen het Kenniscentrum EVC jaren bezig geweest om de methodiek te verspreiden. Nu werk ik in het beroepsonderwijs aan de uitvoering van EVC en nu dus Dialogisch Valideren. Ik geloof dat de verandering uit de praktijk komt. Ik heb daar zoveel mooie voorbeelden van gezien: de scoutingleidster die versneld voor de klas kon. Leerlingen blij, ouders blij, zij ook blij. Ik heb drop-outs gezien die het leren weer durfden oppakken, maar dan in een vorm die beter bij hen paste. Ex-gedetineerden die door EVC weer gemotiveerd raakten. Vluchtelingen die op een plek terecht komen waar ze nooit geweest waren zonder het waarderen van wie ze al zijn. Voor mij is Dialogisch Valideren ook een leven-lang-ontwikkeltraject: ik ben op het onderwerp gepromoveerd en ontwikkel me er nog steeds in.’

Wat verwacht je van de challenge?

‘Wat ik met de challenge wil is de kracht van de dialoog promoten. Als je dat in praktijk brengt, kun je een voorbeeld zijn voor anderen. Onder de inzendingen zitten de modernste voorbeelden van dialogisch valideren, die vooral inzoomen op het actuele probleem van tekorten op de arbeidsmarkt en op de persoonlijke ontwikkeling van de student. De inzenders leveren hele goede oplossingen op alle niveaus. De oplossing komt dus ook echt van uit de praktijk. Binnen een regio, sector of organisatie. 

Het voordeel van is dat de initiatieven al werken in de praktijk. De challenge geeft ze een duwtje om hun succes te laten zien. Ze krijgen belangstelling en input van anderen, en dat helpt. Misschien krijgen ze daardoor ook meer waardering van hun eigen omgeving. Alle indieners kunnen van elkaar leren in het netwerk. Wij kunnen ook assisteren met kennis en ondersteuning. Samen met organisatie-adviseur Cees Brouwer hebben we in de voorbereiding van de challenge Dialogisch Valideren al een MOOC georganiseerd voor 200 mensen. Zoiets kunnen we weer doen. We delen nieuwe kennis en reflecteren daarop met elkaar. Je kunt vragen stellen en dingen presenteren, iedereen levert input. Zo wordt het platform ook dialogisch.’

Hoe ziet de toekomst van het mbo eruit en zien we daar al mooie voorbeelden van?

‘Je ziet dat het onderwijs steeds resultaatgerichter wordt. Het wordt belangrijk wat je leert, niet hoe je het hebt geleerd. De leeruitkomst kun je in gewone mensentaal opschrijven, zodat de kandidaat erover kan nadenken en weet wat er van hem wordt verwacht aan de eindstreep. Dat helpt bij Dialogisch Valideren. We moeten dan vooral leeruitkomsten bekostigen. Daarvoor moet ook de Tweede Kamer om: ik vind dat we af moeten van marktwerking in het onderwijs. Marktwerking heeft nog in geen enkele publieke sector gewerkt.

Ik hoop ook dat docenten de vrijheid krijgen om al die lerende mensen te begeleiden naar hun eigen plek in de samenleving. Het gaat tenslotte om het resultaat. Zij zijn verantwoordelijk voor het kwalificatiedossier van de student. Verantwoording aan het systeem afleggen kost heel veel tijd en zorgt voor meer wantrouwen. Dat betekent dat je docenten anders zult opleiden en blijven opleiden. Hun rol verandert: ze worden meer adviseur, coach en assessor en minder een klassieke docent. In 25 jaar is er al heel veel veranderd. Misschien hebben we nog tien jaar nodig. Ik zie dat de mensen in de praktijk hier heel hard aan werken met elkaar. Ik ben dus heel optimistisch over de toekomst.’